Portrety

NIEZNANI ZNANI: Jerzy Gruszka

Kartograf, geodeta, topograf, eksplorator Australii. Ur. 24.10.1930 w Suwałkach – zm. 20.08.1994 w Adelajdzie w Australii. W wieku 20 lat Jerzy Gruszka emigruje do Australii. Podpisuje tu dwuletni kontrakt, na mocy którego pracuje jako geodeta i topograf. Dzięki członkostwu wCzytaj dalej

Podróże

Meteora i Monemvasia

Wyspy nie są jedyną atrakcją turystyczną Grecji. Reszta kraju, poza unikalną spuścizną epoki antycznej, posiada wiele innych interesujących miejsc. Jedną z takich krajobrazo­wych perełek jest Meteora. Bazą naszej wyprawy stała się wyspa Korfu. Przejazd promem do Igoumenitsy był jej pierwszymCzytaj dalej

Opinie

Libido dominandi

Są wśród nas seksoholicy, pracoholicy, są też, na całe szczęście dużo rzadziej spotykani, władzoholicy. Profesor Antoni Kępiński uważa, że winnym takiego stanu psychiki niektórych ludzi jest libido dominandi, instynkt władania. Jest to rodzaj patologicznej i wysoce destrukcyjnej namiętności, nie doCzytaj dalej

Portrety

NIEZNANI ZNANI: Stefan Tyszkiewicz

Inżynier i wynalazca. Konstruktor m.in. innowacyjnych wózków inwalidzkich, dzięki którym można było pokonać schody, dyktafonów, samochodu rajdowego i wykrywaczy min przeciwpiechotnych. Ur. 24.11.1894 w Warszawie – zm. 06.02.1976 w Londynie. Stefan Tyszkiewicz, a właściwie hrabia Stefan Eugeniusz Tyszkiewicz-Łohojski, od wczesnejCzytaj dalej

Podróże

Estońska Hiiumaa (Hiuma)

Można tam dolecieć ze stolicy kraju samolotem lub dopłynąć promem. Ja podróżowałem promem z Tallinna do Haapsalu (około 100 km), a następnie do Heltermaa morzem i dalej do stolicy wyspy Kärdla liczącej ok. 4 tys. mieszkańców. Cała powierzchnia wyspy, drugiejCzytaj dalej

Opinie

Rola Pinkasa w literaturze polskiej

Wprowadzenie: Hiszpania wyrzuciła wszystkich Żydów i nastąpił dramat. Bowiem chrześcijaństwo, święta i jedyna prawdziwa wiara, zobowiązuje wiernych by kochali swoich nieprzyjaciół. A jak tu kochać nieprzyjaciół, kiedy już nie ma Żydów? Cesarza, w ogóle Hiszpanię, uratował polski szlachcic. Stanisław VincenzCzytaj dalej

Recenzje

ZAPISKI KRYTYCZNE: Psiarnia

Wszystko zaczęło się od ewolucji slangu. Jeszcze w latach 1950. mieliśmy prawomyślny tytuł ”Złodzieje i policjanci” jako oddanie w polszczyźnie włoskiego oryginału – farsy z komikiem Toto: ”Guardi e ladri”. Zresztą za komuny nie było dozwolone używanie określenia glina czyCzytaj dalej

Opinie

Meble ogrodowe

Meble ogrodowe… Ostatnio meble owe uległy metamorfozie. Większość wyplatana jest z ratanu, sztucznej, odpornej na wilgoć wikliny, w rozmaitych odcieniach beżu i brązu, a nawet szarości czy czerni, co kontrastuje pięknie z jasnymi puchatymi poduchami. Na reklamowych obrazkach można podziwiaćCzytaj dalej

Portrety

NIEZNANI ZNANI: Karol Pollak

Elektrotechnik, wynalazca, nazywany „polskim Edisonem”. Ur. 15.11.1859 r. w Sanoku – zm. 17.12.1928 r. w Białej (dziś część Bielska-Białej). Uczy się w Sanoku, Stryju i Lwowie, od dziecka interesuje się elektrotechniką. Już w wieku 23 lat zakłada jedną z pierwszychCzytaj dalej

Opinie

Plotki prawdziwe i zmyślone

Hołdys na FB: Przez 5 lat co i rusz słyszałem, że powinienem wypierdalać z Polski, “bo to nie mój kraj”. Teraz padło w drugą stronę – i jest zaskoczka, ból, płacz. Zaczęło się gmeranie w słownikach, szukanie etymologii, wiercenie egzegezyCzytaj dalej

Opinie

Unikalny teatr absurdu, my

Dziesięciolecie dwutysięczne dwudzieste jest moim ósmym, co unaocznia raczej przykry fakt, że od długich już lat gram w drużynie dziadersów. Pocieszam się jak umiem, wiek wiekiem, ale najważniejsze, że niczego sobie i nikomu nie przyrzekałem! Staram się przeznaczony mi kawałekCzytaj dalej

Varia

Kolejny numer NGP (nr 20/2020)

W nowym numerze Nowej Gazety Polskiej m.in. artykuł Aleksandra Kwiatkowskiego ”Sadomasochizm na bazie antysyjonizmu?” – rozważania o dyskusji na temat stosunków polsko-żydowskich. Także: felietony Andrzeja Szmilichowskiego i Teresy Urban. O historii kolejnictwa w Szwecji pisze Tadeusz Nowakowski. Plotki prawdziwe iCzytaj dalej

Komentarze

Lewacki budynek atakuje patriotów

W Gazecie Wyborczej poruszający artykuł o międzynarodowych powiązaniach polskich neonazistów (Jacek Harłukowicz: Rozpracowaliśmy polskich fanów Hitlera. Są częścią neonazistowskiej międzynarodówki. 13 listopada 2020). Swego czasu pisaliśmy o powiązaniach tych środowisk z podobnymi w Szwecji i aktywności polskich skrajnie nacjonalistycznych grupCzytaj dalej

Recenzje

Smakowita poezja!

Do tej pory Agata Bloch miała na swoim koncie poetyckim parę wierszy drukowanych parę lat temu w dodatku literackim Nowej Gazety Polskiej. Całkiem niedawno jej wiersze znalazły się w “Antologii polskiej poezji w Szwecji. Głosy poetek”. Wreszcie jest debiutancki tomikCzytaj dalej

Varia

Kolejny numer Nowej Gazety Polskiej

W nowym numerze NGP wywiad z mieszkającym w Sztokholmie muzykiem jazzowym Stanisławem Cieślakiem. Także: felieton Andrzeja Olkiewicza i Teresy Urban. Recenzje książek: ”Smakowita poezja!” z tomiku wierszy ”Cisza mnie smuci” Agaty Bloch i ”Dobra analiza, niezłe wiersze” o ”Antologii polskiejCzytaj dalej

Komentarze

Paw (nie ubliżając pawiom) Donald

Donald Trump był unikalnym, jak na skalę stanowiska jakie zajmował, politykiem. Miał niespotykaną wśród powojennych światowych przywódców umiejętność pozwalającą mu nigdy, w żadnych okolicznościach i pod żadnym pozorem, nie opuszczać świata swoich wyobrażeń, bazujących na fantasmagoriach, fantazjach i laboratoryjnie czystychCzytaj dalej

Opinie

TERESA URBAN: Rodzinne szczęście

„Wszystkie szczęśliwe rodziny są do siebie podobne, każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób.” Tak rozpoczął Lew Tołstoj Annę Kareninę. Ale szczęście rodzinne może posiadać różne twarze, co ilustrują poniższe przykłady. Do własnego mieszkania, które stało się moim rodzinnym domem, wprowadziliśmyCzytaj dalej

Portrety, Wywiady

Król był zajęty…

Rozmowa z mieszkającym w Sztokholmie muzykiem jazzowym Stanisławem Cieślakiem. Od kiedy mieszka Pan w Szwecji? To trochę złożona historia. Pierwszy raz wyjechałem do Szwecji w 1969 roku z grupą Władysława Jagiełły, w skład której wchodziła czołówka polskich jazzmanów – ZbyszekCzytaj dalej

Komentarze

Hasła mają być proste

Nie wiadomo, czy to Polska stała się Ameryką, czy też Ameryka Polską? O ile ta pierwsza alternatywa była/jest marzeniem wielu, to nie koniecznie ta druga. Prezydenckie wybory w USA jeszcze wyraźniej pokazują, jak problemy z demokracją, z interpretowaniem prawa, zCzytaj dalej

Emigracja, Wywiady

Być Polakiem w brazylijskiej wsi

Z dr hab. Karoliną Bielenin-Lenczowską*, etnografką z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej, Uniwersytetu Warszawskiego rozmawia Leszek Wątróbski. Mieszka Pani aktualnie w Brazylii i bada tamtejszą Polonię… Swoje badania w Brazylii rozpoczęłam w roku 2015 roku, kiedy przyjechałam tu na stypendiumCzytaj dalej

Varia

Wirus atakuje. Co mówią statystyki?

Zapewne 2020 rok zapisze się w najnowszej historii jako jeden z najbardziej dokuczliwych. I to w skali globalnej. Reakcje na wirusa oscylują między paniką, a lekceważeniem zagrożenia. A co mówią statystyki? Zacznijmy od Polski. W środę 4 listopada Ministerstwo ZdrowiaCzytaj dalej

Opinie

Gorzkie żale

Stwórco nasz i Panie litości, zrób coś byśmy choć trochę mądrzejsi byli! Słowa te mogłyby być (spóźnioną nieco) introdukcją do tysiące lat temu powstałego ponadczasowy zapis „Epos o Gilgameszu” (sumeryjskim władcy rządzącym miastem Unug, 1 połowa III tyś. p.n.e.). TamCzytaj dalej

Podróże

Zima na Kanarkach

Po przymusowej półrocznej przerwie w podróżach nadszedł czas na wyprawę po zimowe słoń­ce. Niewiele jest miejsc do wyboru jeśli nie chce się poróżować zbyt daleko. Wyspy Ka­na­ryj­skie to jedyne, stosunkowo bliskie i bezpieczne miejsce zimowego wypoczynku. Po raz pier­­w­szy sa­miCzytaj dalej

Opinie

ANDRZEJ SZMILICHOWSKI: Mare Sarmaticum

Ach, ci nasi sarmaci! Pełni fantazji, rubaszni i gwałtowni sarmaci. Ciało z ciała słowiańskiej ziemi płowowłosych i niebieskookich pacholąt i krasawic! Nic bardziej polskiego, jak rozbuchani, pełni temperamentu i skłonni do samowoli, ale jednocześnie nad życie kochający, stający w obronieCzytaj dalej

Historia

Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie

Cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie założony został w roku 1792. Jego projektantem był Szymon Bogumił Zug. W roku 1835 na terenie cmentarza wzniesiono kaplicę rodziny Halpertów, która przez blisko dwa wieki służyła całej gminie luterańskiej. Na nekropolii luterańskiej spoczywa dziś bliskoCzytaj dalej

Recenzje

Dobra analiza, niezłe wiersze

Poezja bywa hermetycznym zapisem, który nie zawsze łatwy jest do odczytania. Amerykański poeta, Robert Frost, napisał kiedyś, że poezja jest wtedy, gdy emocje znajdują swoje myśli, a myśli znajdują swoje słowa. Może właśnie dlatego każda próba analizowania poezji to zadanieCzytaj dalej

Emigracja, Fotoreportaże

***** ***

Strajk Kobiet w Sztokholmie był największą antyrządową demonstracją pod ambasadą polską w Sztokholmie od czasu Stanu Wojennego. Ale nawet wtedy hasła wznoszone przez demonstrujących nie były tak dosadne… Dzisiaj późnym popołudniem na Karlavägen, przed ambasadą RP w Szwecji, zebrało sięCzytaj dalej

Szwecja, Wydarzenia

Głos protestu także ze Szwecji

Na najbliższą środę, 28 października, zapowiadany jest protest / Strajk Kobiet, przed ambasadą RP w Sztokholmie. Podobne protesty mają odbyć się także w innych miastach Szwecji. Swój udział w sztokholmskim proteście zapowiedziało już kilkaset osób, zarówno Polaków jak i Szwedów.Czytaj dalej

Opinie

Człekokształtna dusza

Dusza? No przecież! Niematerialne „ja” człowieka, odpinające się w chwili śmierci ciała, chemicznej maszyny, której tworzywem mięso. Jeżeli człowiek – jak twierdzą niektórzy – jest stale odnawialnym procesem obliczeniowym, trzeba by przyjąć, że prowadzi go jakiś super komputer i odnawiaCzytaj dalej

Varia, Wydarzenia

Nagroda dla profesora Ciesielskiego

Za całokształt twórczości tegoroczną Pomorską Nagrodę Literacką otrzymał profesor Zenon Ciesielski, twórca gdańskiej skandynawistyki, autor 350 rozpraw, książek o tematyce polsko-skandynawskie i o Skandynawii, w tym wydanej ostatnio 2 tomowej monografii ”Dzieje Kultury Skandynawii”. Zenon Ciesielski (ur.  1931 w Jarocinie) – skandynawista, profesor Uniwersytetu Gdańskiego i SzkołyCzytaj dalej

Opinie

Trudno bez tego żyć

W miłym towarzystwie mogę rozmawiać bez zahamowania o wszystkim. O przemijaniu, o kościele, o polityce, jedzeniu, Polsce… Ludzie w starszym wieku – pod warunkiem utrzymania sprawności umysłowej – uwolnieni od różnych zależności, mogą sobie pozwolić na głoszenie poglądów i formułowanieCzytaj dalej

Portrety

Nieznani znani: ADAM OSTASZEWSKI

Wynalazca, artysta, działacz społeczny, tłumacz, poliglota – nazywany Leonardem ze Wzdowa. Doktor prawa i filozofii. Absolutny ekscentryk. Ur. 22.10.1860 r. we Wzdowie – zm. 04.03.1934 r. w Krakowie. Odbiera rozległe wykształcenie na ważnych europejskich uczelniach, m.in. w Krakowie (doktorat zCzytaj dalej

Komentarze

Bardzo dziwna wizyty

Björn Söder, w latach 2014-2018 drugi wicemarszałek parlamentu szwedzkiego, pochwalił się na Facebooku, że spotkał się w Ambasadzie RP w Sztokholmie z ambasador panią Joanna Hofman. Spotkania kurtuazyjne między politykami szwedzkimi i polskimi przedstawicielami dyplomacji to coś naturalnego i nieCzytaj dalej

Varia

Nowa Gazeta Polska nr 471

Fragment nowej powieści Romana Zasowskiego, laureata Nagrody Artystycznej POLONIKI 2019. ”Bardzo dziwna wizyta”, angielskie miasta ”Chester” – to niektóre z artykułów w nowym numerze Nowej Gazety Polskiej. Nowy numer dostępny w wersji PDF na Internecie: www.polonica.se

Szwecja

Dalarö i okolice

Dalarö nazywane jest ”oknem na archipelag sztokholmski”. To mała, przytulna miejscowość położna na południowy wschód od Sztokholmu. Mieszka tutaj na stałe zaledwie 1200 mieszkańców – ale w weekendy, a szczególnie latem, miasteczko zapełnia się turystami. Niemal ”całe życie” miejscowości skupiaCzytaj dalej

Varia

O smakach z niesmakiem

Nie pretenduję do tytułu smakosza ale z biegiem lat rozwinęłam w sobie upodoba­nia i awersje do pewnych smaków. Jeśli ktoś zapyta co mi najbardziej smakuje odpo­wiem że avokado z kre­wetkami a ulubionym wypiekiem jest sernik. Zarówno avokado jak i krewetkiCzytaj dalej