Kategori: Recenzje

Recenzje

Książka “na fali”

“Sex liter luft” to 186 stron, które nie porywają. Mimo to debiut Andrzeja Tichego, pisarza pochodzącego z polsko-czeskiej rodziny, mieszkającego w Malmö, został uznany za jedno z odkryć literackich 2005 roku. Prozatorski debiut Andrzeja Tichego „Sex liter luft” – zdaniemCzytaj dalej

Recenzje

Ani ”Miś”, ani Dyzma…

Ten film miał przewrócić do góry nogami świat polskiej polityki, pisano o bojkocie filmu przez media “narodowe”, zapowiadano procesy sądowe… I co? Nic. “Polityka” Patryka Vegi okazała się niewypałem. Vega to nie Bareja, a „Polityka” to nie „Miś”. Chyba, że…Czytaj dalej

Portrety, Recenzje

Szermierz wolności

Tak napisano kiedyś o nim w kwartalniku politycznym “Solidarność Walcząca”. Był prokuratorem i działaczem opozycji demokratycznej. To niezwykła biografia jak na lata PRL-u. W Prokuraturze rozpoczął pracę w 1970 roku, pięć lat później był wiceprokuratorem Prokuratury Rejonowej w Kaliszu, należałCzytaj dalej

Recenzje

ZAPISKI KRYTYCZNE: Trzy sekundy donosiciela

Polska mniejszość w USA była na ogół reprezentowana w filmach hollywoodzkich przez najczęściej epizodyczne postacie o polskich nazwiskach – szeregowcy, co najwyżej sierżanci w armii i flocie. W obrazie przestępczości i w gatunku kina gangsterskiego Polaków było mało, przeważali Włosi,Czytaj dalej

Recenzje

Stereotypy, czy brutalna prawda?

Tę książkę rzeczywiście warto przeczytać! Psychologiczny wizerunek emigranta kreślony przez Jacka Kubitsky’ego pełen jest trafnych spostrzeżeń. I brutalnych prawd… Najpierw Kubistky swoją książką ”Szwecja od środka” lansował różne stereotypy na temat Szwecji wywołując tym olbrzymią dyskusję: jedni byli zachwyceni, żeCzytaj dalej

Recenzje

Żyjemy dzięki pamięci innych

Wydaje się, że pisarze żydowscy średniego pokolenia zaczynają wracać do swoich korzeni, do historii swoich rodziców, którzy pochodzą z dawnej Polski. Tak czyni w ostatniej swojej autobiograficznej książce pisarz izraelski Amos Oz, którego ojciec pochodził z Wilna i bardzo ciężkoCzytaj dalej

Recenzje

ZAPISKI KRYTYCZNE: Psychodrama?

Po jednej próbie w kinie fabularnym (Between two fires, 2010) Agnieszka Łukasiak powraca do dokumentu. Jej najnowszy film jest eksperymentem. Ambicja dotarcia do przyczyn agresji, posuwajęcej się aż do terroryzmu, każe jej przeprowadzić badania dwóch mężczyzn (Alan i Bob) skazanychCzytaj dalej

Recenzje

Nic nie jest czarno-białe

Jakże często o naszych losach decyduje przypadek. Gdyby nie parokrotne aresztowanie i przetrzymywanie przez Sowietów Tadeusz Cynkin (1920-2014) zdążyłby do Buzułuku i wstąpił do Armii Polskiej organizowanej przez gen. Andersa. Nie zdążył. Na ochotnika zgłosił się do 1. Dywizji im.Czytaj dalej

Recenzje

ZAPISKI KRYTYCZNE: Piątek 23-go

Nawiązując do klasyka filmu grozy – ”Piątek 13-go” (1980) – poświęćmy chwilę uwagi dwóm wchodzącym na ekrany filmom szwedzkim. Pierwszy warto zasygnalizować, bo tu szykuje się faworyt do nagrody Guldbagge dla najlepszego filmu roku, lub/i najlepszej reżyserii. Po udanym iCzytaj dalej

Recenzje

Surowa polska rzeczywistość lat 50. Chwila przełomu i próba poukładania świata wedle nowych zasad. Nastoletni chłopiec udaje się w wielowymiarową wędrówkę po socjalistycznym świecie. R. A. Antonius dzieli się wspomnieniami, które wymykają się realności i zbliżają do granic fantastyki. „Omnium”Czytaj dalej

Recenzje

ZAPISKI KRYTYCZNE: Horror jako gatunek

Przedpremierowe pokazy dla prasy są niekiedy połączone ze specjalnymi procedurami, jak podpis zobowiązania do nie drukowania recenzji przed określonaą datą czy deponowanie telefonów komórkowych, mogących służyć pirackiemu rejestrowaniau filmów w czasie projekcji. W dodatku na ciemnej widowni siedzi strażnik wCzytaj dalej

Recenzje

Sonety Mickiewicza po szwedzku

”Sonety krymskie” Adama Mickiewicza to nie tylko poetycki zapis podróży po obcym kraju, ale również podróż w głąb siebie. W świat uczuć i metafizyki. Nowatorski charakter ”Sonetów”, wydanych po raz pierwszy w Moskwie w 1826 roku – przede wszystkim ”Sonetów krymskich”, nie przypadłCzytaj dalej

Recenzje

Polska literatura migracyjna w Szwecji

Średnio każdego roku wydawanych jest w Polsce około 35 tysięcy tytułów książek. Parę książek wydawanych co roku przez polskich autorów mieszkających w Szwecji to zaledwie malutka kropla polskiej literatury. To, co kiedyś było nazywane literaturą emigracyjną, dzisiaj określane jest jakoCzytaj dalej

Komentarze, Recenzje

ALEKSANDER KWIATKOWSKI: Sprawiedliwi ante portas!

Bartłomiej Krupa określił kilka lat temu dwa dyskursy w polskich badaniach okoliczności Zagłady, w szczególności stosunków polsko-żydowskich: ”… historiografii krytycznej, dostrzegającej i eksplorującej czarne karty w postawach społeczeństwa polskiego wobec zagłady Zydów, oraz antagonistycznej względem niej historiografii heroizującej postawy Polaków.Czytaj dalej

Recenzje

ZAPISKI KRYTYCZNE: Antyrasizm

Szereg filmów nawiązuje w ostatnich latach do – nigdy do końca nie rozstrzygniętego – problemu równouprawnienia i sprawiedliwości społecznej w odniesieniu do African Americans. Kilka przykładów: W roku 2016 powstała nie tyle nowa wersja “Narodzin narodu” D.W. Griffitha (1915), ileCzytaj dalej

Recenzje

Polska, Szwecja, Skandynawia

Co i raz pojawia się fala popularno-naukowych, reportażowych czy publicystycznych książek o Szwecji. Do jednych najnowszych należy lekko i z humorem napisana relacja skandynawistki, Natalii Kołaczek. To pozycja nad wyraz aktualna, wychwytująca nowinki szwedzkie, jak znana skądinąd, ale tu wyjątkowoCzytaj dalej

Recenzje

Jeszcze jeden portret pokolenia

Wiele lat temu recenzowałem na łamach NGP (nr 5/2009, ”Podwójny portret pokolenia”) dwie obszerne książki na ten sam temat. Teresa Torańska (”Jesteśmy”) i Joanna Wiszniewicz (”Życie przecięte”) zdokumentowały, poprzez ponad 70 portretów/wywiadów, pokolenie Marca ’68, to jest Polaków żydowskiego pochodzeniaCzytaj dalej

Recenzje

Ludzie o złotym sercu

Trzymam w ręku książkę Jolanty Szutkiewicz: „Ludzie o złotym sercu”, będącą zwieńczeniem pomysłowego przedsięwzięcia. Oko przyciąga dyskretna ale wymowna okladka, wielobarwny obrys serca na bialym tle. Autorka przez dłuższy czas przygotowywała materiał ukazujący nam ludzi, których spotykała na swej drodzeCzytaj dalej

Recenzje

„Nić losu” Ireny Desselberger

W życiu każdego z nas przychodzi moment, kiedy zaczynamy wspominać lata dzieciństwa, okresu dorastania, dojrzałości… Niektórzy pozostają na odnawianiu tych wspomnień wyłącznie w ramach własnej świadomości i pamięci, inni natomiast sięgają po symboliczne pióro (w dzisiejszych czasach zastępuje je komputer…),Czytaj dalej

Recenzje

Jeszcze jedna kapliczka straceńców?

XXVI Przegląd Filmów Alpinistycznych im. Wandy Rutkiewicz miał znów odcień archeologii. Powtórzono dawny film Anny Teresy Pietraszek ”Orłem być” (2014), zawierający pełne 11′ minut z odnalezionego materiału Stefana Bernadzikiewicza z 1939 roku. W ”Dreamland” (2018) reżyser Stanisław Berbeka śledzi losyCzytaj dalej

Recenzje

O Wampirze z Bytowa bez znieczulenia

Nie wyjdzie na wolność. To wiem już na pewno. Sąd Apelacyjny oddalił w 2017 roku apelację Leszka Pękalskiego i słynny ”Wampir z Bytowa” po odsiedzeniu 25 lat więzienia, trafił do zamkniętego ośrodka w Gostyninie. Historię Pękalskiego opisała jakiś czas temuCzytaj dalej

Recenzje

Trochę za słodko

Szwecja – kraj dziwny, inny, ale sympatyczny. I odkrywany na nowo. Każda fala emigracyjna (tym razem i ta ekonomiczna i ta młoda-studiująca) musi sobie tę Szwecję przyswoić we własny sposób. Tak było i jest. ”Chciałaby, oprowadzić Was po galerii utopijnychCzytaj dalej

Recenzje

Surowa ocena

Polen? Quo vadis? – pyta Peter Johnsson. Wbrew sugestiom tytuł książki nie ma żadnego symbolicznego odniesienia do sienkiewiczowskiego pytania. To raczej tylko chwytliwy tytuł. Sugestię, jakoby publicystyka Johnssona miała jakąś wyraźną wymowę ideową, głoszącą zwycięstwo idei moralnej nad populistyczną ”przemocą”,Czytaj dalej

Recenzje

ZAPISKI KRYTYCZNE: Wyścig do bieguna

W latach 1911-12 Robert Falcon Scott przegrał z Amundsenem wyścig do bieguna południowego, a drugie miejsce przypłacił śmiercią. Ale Brytyjczycy zrealizowali o nim fabularny dramat ”Scott na Antarktyzie” (1948) i telewizyjny dokument ”Scott’s Last Journey” (1962) na długo przed norweską,Czytaj dalej

Recenzje

Zwykłe niezwykłe życie

Historia literatury pełna jest takich opowieści, a kolejni autorzy wciąż stają przed wyzwaniem, jak pokazać zwykłych bohaterów wplecionych w niezwykłe życiorysy. Leżą przede mną trzy książki autorek związanych ze Szwecją. Każda inna, a jednak łączy je wspólna cecha: opowiadają oCzytaj dalej

Recenzje

Czas leczy rany?

Czas lecz rany, ale nie potrafi zmienić faktów. Książka ”Zniszczenia szwedzkie na terenie Korony w okresie potopu 1655-1660” to kolejna praca o pustoszeniu Polski przez wojska szwedzkie w czasacvh Potopu. To obraz przerażający. To już któraś z kolei książka poświęconaCzytaj dalej

Recenzje

ZAPISKI KRYTYCZNE: Zdrada stanu

Kontynuacjom i rozgałęzieniom grupy trzech, czterech czy pięciu sowieckich szpiegów z Cambridge najwyraźniej nie ma końca. ’Bohaterką’ ostatniego jest niejaka Melitta Norwood, tu ukazana jako Joan Stanley w narracji z kluczem, gdzie również można domyślać się Kima Philby, Guya Burgessa,Czytaj dalej

Recenzje

Don Kichot

Wielu filmowców zmagało się z prozą Miguela de Saavedry Cervantesa. Wśród tych, którym się lepiej czy gorzej powiodło notujemy Lau Lauritzena, który w rolach Don Kichota i Sancho Pansy obsadzil w r. 1926 Pata i Pataszona. 7 lat później wCzytaj dalej

Recenzje

Galeria sprzedawczyków

Obok Sławomira Kopera i Mariusza Urbanka należy Joanna Siedlecka do czołowych przedstawicieli polskiej biografistyki, szczególnie koncentrując się na sylwetkach pisarzy. Koper ma szerszą perspektywę i układa swoje zbiorowe portrety według klucza genderowego bądź historycznego. Urbanek śledzi losy przedstawicieli kultury, najczęściejCzytaj dalej

Kultura, Recenzje

Zapiski krytyczne: Dżentelmen włamywacz

Postać gentlemana włamywacza nie jest nowa, poczynając od ”Arsena Lupina” Maurice’a Leblanca i ”Fantomasa”  Pierre Souvestre’a i Marcela Allaina. Wcielił się w nią teraz skutecznie producent i odtwórca głównej roli Robert Redford (still going strong, rocznik 1936) utrzymując film na najwyższymCzytaj dalej

Recenzje

Mord w Akademii

Jak ratować powoli zjadający własny ogon gatunek powieści kryminalnej? Niezły pomysł na odświeżenie tego genre´u ma szwedzki pisarz Martin Olczak. „Klasyczne” powieści kryminalne ciągle są modne. Aż za modne. Co roku, zarówno w Szwecji, jak i w Polsce, inne kraje zostawmyCzytaj dalej

Recenzje

Głos pokolenia

Pokolenie, do którego należy mieszkający w Sztokholmie Maciej Klich, autor książki ”Niepokorny”, wniosło istotny wkład w odzyskanie suwerenności przez Polskę. Czytając ją przypomniała mi się książka Bohdana Cywińskiego ”Rodowody Niepokornych” – książka Klicha to swego rodzaju kontynuuacja właśnie tej głośnejCzytaj dalej

Recenzje

Brudne serca

To tytuł wstrząsającej i wrażliwej książki Anny Kłys, pisarki i dziennikarki znanej m.in. z wielkiego wywiadu-rzeki z Bohdanem Smoleniem. Mnie ten tytuł skojarzył się ze znaną książką Marka Hłaski „Brudne czyny”. Nie wykluczam, że i dla Autorki ten tytuł był inspiracją.Czytaj dalej

Recenzje

Ile naprawdę tego ciepła?

Ciepło tu czy zimno, sztywno czy na luzie, życzliwie czy bezdusznie? Mamy egalitarność czy skostniałe, ukryte hierarchie? Dominuje harmonijna współpraca albo raczej wyścig szczurów, panuje wzajemne zaufanie, a może to jednak tylko hipokryzja? Jak naprawdę jest w tej Szwecji? KażdyCzytaj dalej

Recenzje

Czas leczy rany?

Czas lecz rany, ale nie potrafi zmienić faktów. Kolejna książka o zniszczeniach szwedzkich na terenie Korony w okresie potopu 1655-1660 to obraz przerażający. To już któraś z kolei książka poświęcona temu tematowi. Zbiorowa praca wydana przez Towarzystwo Miłośników Historii, InstytutuCzytaj dalej

Recenzje

Trochę za słodko

Szwecja – kraj dziwny, inny, ale sympatyczny. I odkrywany na nowo. Każda fala emigracyjna (tym razem i ta ekonomiczna i ta młoda – studiująca) musi sobie tę Szwecję przyswoić we własny sposób. Tak było i jest. ”Chciałaby, oprowadzić Was poCzytaj dalej

Recenzje

Dzieje kultury skandynawskiej

Opus magnum gdańskiego profesora Zenona Ciesielskiego jest rezultatem wielokrotnych, rozłożonych na dziesięciolecia, często dluższych wizyt w Skandynawii, a także wspiera się wieloletnią praktyką pedagogiczną. Co widać nawet gołym okiem, przy obserwacji jego własnych zdjęć (obok cudzych) ilustrujących dzieło. Zasługi autoraCzytaj dalej

Recenzje

”Polska w Sztokholmie”

”Polska w Sztokholmie” to publikacja wydana w 2017 roku przez Ambasadę RP w Sztokholmie. A jest to historia budynku, w którym mieści się polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne w Szwecji. ”Oba budynki  (Ambasady i rezydencji ambasadora – dawniej Instytutu Polskiego – dop.Czytaj dalej

Recenzje

Trudna symbioza

Bociany wcale nie przepadają za żabami i są ptakami drapieżnymi, niedźwiedzie chętniej szukają schronienia na Słowacji, niż w Polsce, trudno policzyć żubry, wilki są coraz bliżej Warszawy, a na ulicach polskich miast jest coraz mniej wróbli… Książka Arkadiusza Szarańca ”ŻubryCzytaj dalej

Recenzje

Kapuściński na ekranie

Niecały tydzień temu wprowadzono na sztokholmskie ekrany zadziwiającą hybrydę: ni to dokument ni to hyperrealistyczna animacja da dorosłych. Film, powstały w koprodukcji Polski z kilkoma innymi krajami to ”En dag till att leva”. Ta adaptacja wczesnej książki Ryszarda Kapuścińskiego, dotyczącaCzytaj dalej

Recenzje

Co z tymi Polakami?

Jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych dziennikarzy polskich, budzącym zresztą skrajne emocje. Aż trzykrotnie zdobył tytuł Dziennikarza Roku, dziewięć razy wyróżniony telewizyjnymi Wiktorami, dwukrotnie laureat Telekamery. W 2015 roku Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich (opanowane przez zwolenników “dobrej zmiany”, przyznało mu antynagrodę „HienaCzytaj dalej

Recenzje, Varia

Cezary Wodziński – in memoriam

Był jednym z najbardziej cenionych polskich historyków filozofii. Profesor Cezary Wodziński wykładał również na uniwersytecie w Sztokholmie. W Polsce ukazuje się właśnie księga pamiątkowa poświęcona jego pracy. Z noty biograficznej dowiadujemjy się: Cezary Wodziński (1959–2016): profesor zwyczajny w Instytucie Filozofii iCzytaj dalej

Recenzje

Rodzinna saga dla potomnych

Psychologowie twierdzą, że naszą tożsamość kształtujemy poprzez poczucie odmienności i specyficzności. Jeśli więc w swoim najbliższym kręgu – rodzinie, odnajdujemy osoby o wysokim statusie, charyzmie lub wyjątkowych zdolnościach, to chętnie się z nimi identyfikujemy, gdyż właśnie to buduje naszą wartośćCzytaj dalej