Historia, Komentarze

Marszałkowie i metropolici

W Pierwszej Rzeczpospolitej mieliśmy marszałków: dworu, ziemskich oraz Sejmu i Senatu. Wojskami dowodzili hetmani, a nie marszałkowie. Tytuł wojskowy marszałka datuje się w Polsce dopiero od wojen napoleońskich. Książę Józef Poniatowski był Marszałkiem Francji i jego imię jest wyryte naCzytaj dalej

Portrety

PORTRETY: Sztokholmscy Kolumbowie

Maryla Sobocińska to jedna z najbardziej niezwykłych postaci polskiej emigracji w Szwecji – pisał Michał Moszkowicz. Za swoje zasługi w czasie wojny, za siłę charakteru w więzieniach UB, za niezwykłą odwagę, którą wykazała się w czasie konspiracji, mianowana została niedawnoCzytaj dalej

Opinie

Ostatni z rodu

Zacznijmy od paru definicji: Klerykalizm – z jęz. łać. clericalis, z greki klericos. Dążenie do podporządkowania życia społecznego, politycznego i kulturalnego duchowieństwu, tzn. Kościołowi. Klerykał – zwolennik klerykalizmu. Kleryk – należący do duchowieństwa, alumn seminarium duchownego. Dewocja – płytka, manifestacyjnaCzytaj dalej

Recenzje

Żyjemy dzięki pamięci innych

Wydaje się, że pisarze żydowscy średniego pokolenia zaczynają wracać do swoich korzeni, do historii swoich rodziców, którzy pochodzą z dawnej Polski. Tak czyni w ostatniej swojej autobiograficznej książce pisarz izraelski Amos Oz, którego ojciec pochodził z Wilna i bardzo ciężkoCzytaj dalej

Historia, Szwecja

Dynastia

Bernadotte to dynastia królewska panująca w Szwecji od 1818 roku. Jej założycielem był Jean Baptiste Bernadotte pochodzący z mieszczańskiej rodziny francuski generał, często rywalizujący z Napoleonem, w 1805 roku mianowany marszałkiem. W 1810 roku, za zgodą cesarza wyjechał do Szwecji,Czytaj dalej

Szwecja

Pijany Polak sprawcą wypadku

Pijany kierowca z Polski spowodował wczoraj poważny wypadek na drodze E22 koło Höör w Skanii. Dodatkowo okazało się, że… nie miał prawa jazdy. W środę popołudniu około godziny 17 duża ciężarówka na rejestracji polskiej zjechała z drogi i wylądowała wCzytaj dalej

Szwecja

Dom po szwedzku

Jeszcze na początku XX wieku Szwecja była jednym z najuboższych krajów Europy. Wzbogaciła się dzięki rozwojowi przemysłu, taniej energii, nieprzebranym lasom i złożom rud żelaza. A przede wszystkim dzięki mądrej systematycznej pracy. Szwedów cechuje niebywała konsekwencja. Jak już raz zacznąCzytaj dalej

Opinie

Polonio! Do urn!

Frekwencja wyborcza wśród Polonii wynosi… 1 procent. To oczywiście tylko wyliczenie szacunkowe uznając, że poza granicami Polski mieszka około 20 milionów Polaków, a w wyborach parlamentarnych w 2015 roku głosowało około 175 tysięcy osób. Tego typu wyliczenia mają kilka wad:Czytaj dalej

Wywiady

WYWIADY: Jestem pełna optymizmu

Stipendiater 2019: Folkbildningsstipendium. Nowa Gazeta Polska rozmawia z Dorotą Drue, tłumaczką, pedagogiem, laureatką tegorocznego stypendium. Za co otrzymałaś wyróżnienie? Za moją pracę. A czym się zajmujesz? Pracuję w ABF, jestem odpowiedzialna za kształcenie tłumaczy w Sztokholmie. Jestem także koordynatorem dlaCzytaj dalej

Emigracja, Komentarze, Opinie

Pani Prezes

Podobno w Piekło wierzy 31 procent Polaków. Ostatnie sondaże pokazują, że w Pana Prezesa Wszystkich Polaków wierzy około 37 procent obywateli Polski. Czy jest jakaś zasadnicza różnica między piekłem w Panem Prezesem? Może tylko procentowa…. W te procenty (całkiem naCzytaj dalej

Portrety

PORTRETY: Biografia niezwykła

Norbert Żaba, urodził się 13 lipca 1907 roku w Tallinie (dawna nazwa Rewal). Jego ojciec, Julian, był wówczas kapitanem w armii carskiej, który akurat stacjonował w Rewalu. Matka Klara Oklon pochodziła z rodziny zamożnych chłopów estońskich szwedzkiego pochodzenia. Zmarł 25Czytaj dalej

Opinie

ANDRZEJ SZMILICHOWSKI: Homo homini lupus

Stare łacińskie przysłowie – Człowiek człowiekowi wilkiem – mogłoby być głównym hasłem dotyczącym przyszłości świata, czasu gwałtownych zmian klimatycznych. Człowiek, wysoko rozwinięta i super inteligentna duchowa istota (może zwierzę? – jakże niewiele wiemy na pewno), korona stworzenia, wytworzył wspaniałą cywilizacjęCzytaj dalej

Szwecja

Złodziej z Polski przegrał z GPSem

Policja szwedzka aresztowała 20-letniego Polaka podejrzanego o kradzież dwóch dużych ładowarek budowlanych z budowy w Lekeryd, niedaleko Jönköpingu. Według aktu oskarżenie Polak jest podejrzany o kradzież i próbę wywozu ładowarek do Polski. Policji udało się namierzyć skradzione pojazdy za pomocąCzytaj dalej

Recenzje

ZAPISKI KRYTYCZNE: Psychodrama?

Po jednej próbie w kinie fabularnym (Between two fires, 2010) Agnieszka Łukasiak powraca do dokumentu. Jej najnowszy film jest eksperymentem. Ambicja dotarcia do przyczyn agresji, posuwajęcej się aż do terroryzmu, każe jej przeprowadzić badania dwóch mężczyzn (Alan i Bob) skazanychCzytaj dalej

Opinie

Svensk tiger

Oni mogli zacząć strzelać! Gdy parę lat temu, po urlopie spędzonym wśród pięknych norweskich fiordów, wracałem do domu, zatrzymałem się, już po szwedzkiej stronie, zjeść obiad. Przy stoliku obok siedziało paru Szwedów, każdy z kuflem piwa w ręku. Pewnie bymCzytaj dalej

Komentarze, Opinie

Generał na “białym koniu”?

Skąd wzięło się sformułowanie, przypisywane generałowi Władysławowi Andersowi, że „wjedzie on do Warszawy na białym koniu”? Slogan ten, będący jedną wielką mistyfikacją, znaną od dziesiątków lat, słyszało wielu: jedni powtarzali w dobrej wierze, inni w złych intencjach. I tak rozniosłaCzytaj dalej

Opinie

Śmierć może oznaczać przebudzenie

Czy omijając zewnętrzne pułapki w postaci wielkich religii, chrześcijaństwa buddyzmu islamu, i innych mniejszych, można dotrzeć przy pomocą bezpośredniego doświadczenia do jądra, z którego wszystkie religie się wywodzą? Taki wysiłek podejmowało i podejmuje wiele wielkich postaci tej ziemi. Przypomnę dwieCzytaj dalej

Opinie

Niezbędne cyfry

Jak wiele cyfr muszę pamiętać, mieszkając w Szwecji, czy innym stechnicyzowanym kraju? Okazuje się, że sporo. Przede wszystkim mój numer personalny, czyli dziesięć cyfr. Muszę pamiętać numer telefonu domowego oraz komórkowego, razem z jego kodem startowym. To podstawa! Mam wCzytaj dalej

Opinie, Varia

TERESA URBAN: Pokrewne dusze

Dotychczas unikałam pisania o polskich przyjaciołach, nawet w superlatywach, bawiając się, że czuliby się niezręcznie, gdyby wspólni znajomi czytali o nich w polskojęzycznych felietonach. Pisząc reportaże z podróży po szwedzku, nie przestrzegałam tej zasady. Opisałam więc historię znajomość (graniczącą zCzytaj dalej

Komentarze, Opinie

Pinokio, Gepetto i inni

Sexafera z nieletnimi prostytutkami Kuchcińskiego, prywatne loty rządowym samolotem z rodziną i znajomymi marszałka Sejmu i Senatu, seria tajemniczych “samobójstw” w więzieniach głównych świadków afer związanych z bonzami Prawa i Sprawiedliwości, rozgrzeszanie kiboli i nazistów, wierutne kłamstwa pani europosłanki Mazurek,Czytaj dalej

Wydarzenia

5 PAŹDZIERNIKA: Salon Poezji

Towarzystwo “Sztokholmski Salon Poezji” zaprasza na XXXII Edycję Salonu. Gościem wieczoru będzie Grzegorz Damięcki. Wystąpi w swoim autorskim programie zatytułowanym “Nic dwa razy się nie zdarza”. Oprawa muzyczna: Witold Robotycki – fortepian, Janusz Słotwiński – kontrabas Sobota, 5 października 2019, godz.18.00Czytaj dalej

Emigracja, Historia

Polskie groby wojenne w Arjeplog

Arjeplog, mała osada w północnej Szwecji.  Na miejscowy cmentarzu wśród wielu typowych szwedzkich grobów, uwieńczonych płytami nagrobnymi i udekorowanych kwiatami, wyróżnia się około dwumetrowy, biały drewniany krzyż. Na krzyżu data: 1944 rok oraz tekst: Här vilar Tadeusz Kohn och JanCzytaj dalej

Historia, Szwecja, Wywiady

Pani świetnie mówi po szwedzku!

Niewiele jest miast w Szwecji, których dzieje tak bardzo związane są również z historią Polski. Takim specyficznym przykładem jest jednak niewielkie miasteczko Mariefred, położone w Södermanland, 60 kilometrów od Sztokholmu. Turyści zwiedzają tu przede wszystkim świetnie zachowany, położony na owalnejCzytaj dalej

Emigracja, Szwecja

Morawiecki w Sztokholmie

W cieniu skandalu w Ministerstwie Sprawiedliwości, premier Mateusz Morawiecki będzie dzisiaj z wizytą w Sztokholmie. Głównym celem jest przekonanie szwedzkiego biznesu do inwestycji w Polsce. Morawiecki spotka się dzisiaj z Arunem Bansalem, wiceprezesem koncernu Ericsson odpowiadającym za Europę i AmerykęCzytaj dalej

Opinie

Zasadzki języków obcych

Czy wybryki i psoty dzieciństwa, to prowizorium w oczekiwaniu na dorosłość i wolność? Oczywiście, pod warunkiem że dorosłość i wolność nadchodzą, co nie jest wcale takie pewne. Znam paru smarkatych dorosłych, zaś wolność… Wolność? O czym my tu mówimy? MojeCzytaj dalej

Portrety

PORTRETY: Posłannictwo rodu

Nazwisko Pieniężnych nieodłącznie związane jest z historią Warmii i Mazur, a przede wszystkim Olsztyna. Seweryn Pieniężny był wydawcą “Gazety Olsztyńskiej”, która walczyła o polskość tego regionu Polski. Ale i w Sztokholmie nazwisko Pieniężnych kojarzone jest z tym co najlepsze: postawąCzytaj dalej

Opinie

ANDRZEJ SZMILICHOWSKI: Rozpadliny (3)

Widok wielkich miast budzi ciekawość, podbarwioną niesmakiem. Jakby się architekci nie wysilali, ponure skupiska betonu i światła budzące asocjacje z mackami raka toczącego ogromne ciało. Stukot wbijanego w żywe drzewo gwoździa przynosi mi fizyczną przykrość, nie mogę spokojnie patrzeć naCzytaj dalej

Opinie, Szwecja

Raport o sytuacji Cyganów w Szwecji

We wrześniu 2013 roku w Szwecji wybuchł skandal związany z policyjnym (kryminalnym) rejestrem Cyganów[1]. Odkryto, że w Skanii (jedna z prowincji w Szwecji) policja prowadzi rejestr kryminalistów, do którego wpisała wszystkich Cyganów mieszkających na terenie południowej Szwecji, niezależnie od tegoCzytaj dalej

Wywiady

WYWIADY: Okrutna prawda teczki

Rozmowa z Józefem Dajczgewandem. Co skłoniło cię by poprosić o wgląd do swojej teczki w Instytucie Pamięci Narodowej? Sądzę, że duża część mojego życia mieści się właśnie w informacjach, które są zawarte w teczkach. Przez 20 lat nie mogłem jechaćCzytaj dalej

Recenzje

Nic nie jest czarno-białe

Jakże często o naszych losach decyduje przypadek. Gdyby nie parokrotne aresztowanie i przetrzymywanie przez Sowietów Tadeusz Cynkin (1920-2014) zdążyłby do Buzułuku i wstąpił do Armii Polskiej organizowanej przez gen. Andersa. Nie zdążył. Na ochotnika zgłosił się do 1. Dywizji im.Czytaj dalej

Historia

TADEUSZ URBAŃSKI: 100 lat hamburgera

Co to jest hamburger, nie trzeba nikomu tłumaczyć. Od kiedy się jada hamburgery? Tutaj każde dziecko odpowie – od zawsze! A skąd pochodzą hamburgery? Oczywiście z Ameryki! Od niedawna i to każdego roku, liczne sieci barowe sprzedające hamburgery, dodają sobie powagiCzytaj dalej

Wydarzenia

20 WRZEŚNIA: Będzie czytanie

Towarzystwo Polaków „Ogniwo” zaprasza na następne spotkanie z cyklu ”Będzie czytanie”. O „świecie w poezji polskich poetek w Szwecji” będzie opowiadać prof. Ewa Teodorowicz-Hellman, a ich wiersze czytać będzie Dana Rechowicz. Spotkanie odbędzie się w piątek 20 września o godz. 18.30 w lokalu klubu SysslomansgatanCzytaj dalej

Recenzje

ZAPISKI KRYTYCZNE: Piątek 23-go

Nawiązując do klasyka filmu grozy – ”Piątek 13-go” (1980) – poświęćmy chwilę uwagi dwóm wchodzącym na ekrany filmom szwedzkim. Pierwszy warto zasygnalizować, bo tu szykuje się faworyt do nagrody Guldbagge dla najlepszego filmu roku, lub/i najlepszej reżyserii. Po udanym iCzytaj dalej

Emigracja, Portrety

Zmarła w opinii świętości

Anna Krepsztul (1932-2007), bo niej mowa, urodziła się we wsi Taboryszki nad Mereczanką, w rejonie solecznickim, przy granicy z Białorusią, leżących wówczas na terenie przedwojennej Polski. We wsi znajduje się zabytkowy kościół pw. św. Mikołaja Archanioła, w którym – wCzytaj dalej

Opinie

ANDRZEJ SZMILICHOWSKI: Sprawy bolesne

Stare włoskie, bliżej mówiąc sycylijskie, przysłowie mówi, że świat jest trudny i okrutny, dlatego dziecko potrzebuje dwóch ojców: biologicznego i chrzestnego. Budzą się skojarzenia: No tak, Sycylia, mafia, camorra! Owszem, ale to tylko część jednego kraju, Włoch, a problem maCzytaj dalej

Komentarze

ANDRZEJ SZMILICHOWSKI: Czarno na białym

Historyczna renoma, głosząca szwedzką rzetelności i lojalności obywatela wobec państwa, legła w gruzach dawno temu. Szwedzi oszukują na potęgę, od deklaracji podatkowych poczynając, na jeżdżeniu metrem na gapę kończąc, i my obcokrajowcy mamy niestety w tym ich „staczaniu się” swójCzytaj dalej

Wywiady

WYWIADY: Swedish dreams

Nowa Gazeta Polska rozmawia z mieszkającą w Sztokholmie Daną Rechowicz. NGP: – Każdy z nas mieszkając poza Polską stara się w jakiś sposób określić – czy ty czujesz się emigrantką? DR: – Trudno powiedzieć, bo w zasadzie już dłuższy czasCzytaj dalej

Komentarze

Ważny głos ze Szwecji

To, co się dzieje w Polsce, w przerażający sposób pokazuje, jak szybko można odebrać demokratyczne prawa, które uznaliśmy za coś oczywistego. Dlatego nie możemy przestać się oburzać. Jeśli demokracja w Polsce upadnie, upadnie też wielka idea zjednoczonej Europy. Tak piszeCzytaj dalej

Varia

Apel prof. Bohdana Boguszewskiego Prezesa Zarządu PSI Academia

Szanowni Państwo, w imieniu Zarządu Pomorskiego Stowarzyszenia Instrumentalistów Academia, zwracam się do Państwa z ogromną prośbą o wsparcie finansowe nagrania płyty kompaktowej ze słynną Symfonią h-moll op. 24 Polonia Ignacego Jana Paderewskiego. To wybitne dzieło Ignacego Jana Paderewskiego jest niewystarczająco znane szerokiemu gronu odbiorców.Czytaj dalej

Varia

Królowa sportów – polskie sukcesy

Dobra passa polskich lekkoatletów trwa nadal. Po dużym sukcesie w ubiegłorocznych Mistrzostwach Europy (8 złotych medali plus kilka z mniej szlachetnego kruszcu), podobny odnieśliśmy na rozegranych 9-11 sierpnia w Bydgoszczy drużynowych mistrzostwach Europy (kiedyś zawody te zwano Pucharem Europy). PolskiejCzytaj dalej

Opinie

TERESA URBAN: Senna marzenie

Za młodu problem snu nie wpędzał mnie w bezsenność. Sen był naturalną czynnością fizjologiczną, a nie problemem. Spałam głęboko przez całą noc i budziłam się wypoczęta. Problemem mogła być pora wstawania, ponieważ mamy różne rytmy dobowe. Są „ranne ptaszki” iCzytaj dalej