Kategori: Historia

Historia, Kultura, Szwecja

Victoria śladami Jagiellonów

Niestrudzona w promowaniu polsko-szwedzkiej historii Victoria Enefors (laureatka Nagrody Polonii Szwedzkiej – Polka Roku 2019) w stroju Katarzyna Jagiellonki peregrynuje tym razem po Polsce. Odwiedziła już klasztor w Sulejowie, była w Piotrkowie Trybunalskim, gdzie zwiedzała piotrkowski zamek królewskim wzniesiony dlaCzytaj dalej

Historia

Dobra inicjatywa

Dobra wiadomość. Instytut Polski w Sztokholmie zobowiązał się wesprzeć przenosiny muzeum szpitala w Lärbo na Gotlandii do nowej siedziby. Historia szpitala związana jest także z historią Polaków, którzy po zakończeniu wojny trafili tutaj na rekonwalescencję w ramach akcji Szwedzkiego CzerwonegoCzytaj dalej

Historia, Kultura

Nie tylko o Poli Negri

Wiadomo już właściwie wszystko o Poli Negri, uważanej za najwybitniejszą – obok Heleny Modrzejewskiej – Polkę, której powiodło się za Wielką Wodą w Ameryce. Natomiast niewiele o innej gwieździe epoki filmu niemego, będącej rywalką Poli, znanej z warszawskich teatrzyków tancerceCzytaj dalej

Historia

Mińsk i jego historia

Dzisiejsza stolica Białorusi – Mińsk, liczy blisko 2 mln mieszkańców. Miasto nie posiada wielu zabytków, ale warte jest odwiedzenia. Pamiętać przy tym warto, że 83% jego zabudowań zniszczonych zostało w czasie II wojny światowej, a ludność stolicy zmalała z 270Czytaj dalej

Historia, Komentarze

W czwartek 31 lipca

Na tydzień przed zaprzysiężeniem na drugą kadencję, Andrzej Duda, prezydent jeszcze pierwszej kadencji, zaprosił – słusznie – do swojego pałacu i wyróżnił wysokimi odznaczeniami byłych Powstańców Warszawskich – architektów, którzy po wojnie odbudowywali Stolicę zniszczoną Powstaniem. Prezydent Duda nie byłCzytaj dalej

Historia, Wydarzenia

Urodziny króla

W sobotę, 1 sierpnia, minęła 500. rocznica urodzin Zygmunta II Augusta. Pełna fantazji Victoria Enefors, mieszkająca w Lund, która w zeszłym roku wcieliła się w postać Katarzyny Jagiellonki, urządziła z tej okazji uroczystą kolację. ”500-lat! Drogi królu, dziś wieczorem mamCzytaj dalej

Historia

Pierwszego sierpnia

Pierwszego sierpnia mija kolejna rocznica wybuchu Wielkiej Wojny zwanej później Pierwszą Światową. Tegoż dnia mija także rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Wojna roku 1914 spowodowała, po ponad stu latach, odrodzenie się niezależnego Państwa Polskiego. Powstanie roku 1944 zniszczyło niezależną państwowość polskąCzytaj dalej

Historia, Opinie

Rosyjski apetyt na Szwecję

Kontakty skandynawsko-ruskie mają wielowiekową i bardzo burzliwą historię. Nie mniej burzliwą jak relacje z Polanami. Można śmiało stwierdzić, że Skandynawowie mieli ogromny wkład w budowanie ruskiej państwowości. Przecież ruska dynastia Ruryków (Ryrykowiczów) ma skandynawskie pochodzenie. Z niej wywodziło się wieleCzytaj dalej

Historia

Plan Marshalla

We współczesnej historii świata po zakończeniu II Wojny Światowej, nie było mocarstwa tak dominującego, jak Stany Zjednoczone Ameryki Północnej. Stany absorbowały pięćdziesiąt procent całej światowej produkcji, miały monopol na bombę atomową, nietknięty wojną przemysł, prężnie działające oraz świetnie wyposażone UniwersytetyCzytaj dalej

Historia

Sprawa sprzed lat

Po niespełna trzech miesiącach od ujawnienia afery (wrzesień 2009 – patrz NGP) zapadły wyroki skazujące sprawców sprowadzenia do Polski zleżałego (dwudziestoparoletniego) szwedzkiego mięsa. Wyroki były łagodne, bowiem nie stwierdzono zatruć pokarmowych spowodowanych konsumpcją tego mięsa (co nie znaczy, że takichCzytaj dalej

Historia

Historyczne kompleksy Wazów

W połowie XVI wieku Szwecja liczyła około miliona obywateli i była krajem całkowicie podrzędnym, zabitą deskami prowincją Europy. Wyznaczeni do Sztokholmu dyplomaci  europejskich Królestw, wykręcali się zazwyczaj jak mogli, woleli już nawet być wysłani do Moskwy. Szwedzki Riksråd (Senat) rekrutowałCzytaj dalej

Historia

W cieniu wojny fińskiej

W grudniu 1939 na skutek napaści Stalina na Finlandię, zmienia się polityka szwedzka. Mimo neutralności Szwedzi pomagają Finlandii. Nie przeszkadzają też innym w podobnej pomocy. Dodatkowo, po pakcie Hitlera ze Stalinem, skomplikowała się sytuacja pomiędzy Niemcami a ich głównymi sojusznikami z PaktuCzytaj dalej

Historia

Szwecja, Polska, druga wojna światowa…

Zgadzam się z oceną znanego polskiego dyplomaty Leona Orłowskiego (autora genialnego podręcznika dla dyplomatów O polityce, książki – traktatu filozoficznego porównywalnego z podobnym traktatem Carla v. Clausewitza O wojnie (Vom Kriege), że analogie w historii bywają złudne. To, że z grubsza biorącCzytaj dalej

Historia

Jak Bóg trafił do Szwecji

Od niepamiętnych czasów bogowie Oden i Tor mieli w swojej pieczy dusze dzielnych Wikingów. Działo się tak do czasu, gdy około roku 1000. pojawili się misjonarze, zwiastujący nowego i silnego boga imieniem Jezus. Obiecywał on Wikingom miejsce w niebie, aleCzytaj dalej

Emigracja, Historia

Polacy na nieludzkiej ziemi

80 rocznica masowych deportacji Polaków na Sybir. 10 lutego 1940 roku rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja Polaków na Sybir, przeprowadzona przez NKWD. W głąb Związku Sowieckiego wywieziono około 140 tys. obywateli polskich. Wielu zmarło już w drodze, tysiące nie wróciły doCzytaj dalej

Historia, Recenzje

Historia anonimowej Zofii

Książka Larsa Wikandera powstała w sposób niezwykły. Z fascynacji ludzkimi losami, które tak wiele mówią o wielkiej i tragicznej historii ludzkości. Na cmentarzu Skogskyrkogården w Falkenberg znajduje się grób Zofii Przybyszewskiej, młodej Polki, która zaledwie w wieku 22 lat zmarłaCzytaj dalej

Historia

Tajna misja Arcybiskupa

Bulwersujące wydarzenia wokół ingresu warszawskiego Arcybiskupa ks. Stanisława Wielgusa (2007 rok), związane były (po części) również ze Szwecją. Arcybiskup jako tajny współpracownik PRL-owskich służb specjalnych miał m.in. za zadanie inwigilację Polonii szwedzkiej w latach 70-tych. Świadczą o tym dokumenty, któreCzytaj dalej

Historia

JAROSŁAW JANUKIEWICZ: Od 13-tego do 13-tego

W 2004 roku publikowaliśmy w NGP wspomnienia Elżbiety Janukiewicz zatytułowane “Nigdy w życiu…” będące formą zapisków żony internowanego działacza Solidarności, Tadeusza Janukiewicza. Rodzina Janukiewiczów emigrowała do Szwecji w lipcu 1983 roku. Tym razem publikujemy fragmenty dziennika syna państwa Janukiewiczów, wówczas,Czytaj dalej

Historia, Szwecja

O Katyniu w Sztokholmie. Fakty i mity

Bardzo aktywne Stowarzyszenie Polek w Szwecji zorganizowało w OPON-ie ”spotkanie katyńskie” z panią dr Ewą Gruner (kwiecień 2006). Pani Gruner jest doktorem medycyny i córką zamordowanego w Katyniu oficera, też lekarza, porucznika Juliana Grunera. Całe swoje dorosłe życie poświęciła PaniCzytaj dalej

Historia

Bykownia zwana Czwartym Katyniem

Do lasu Lasu Bykowiańskiego pod Kijowem dojechać można czerwoną nadziemną linią metra (nr 1) jadąc do końcowej stacji Lisova, stąd na cmentarz jest zaledwie 3 km (idąc na wschód Browarskim Prospektem). Można też, kilka przystanków, podjechać każdym autobusem lub marszrutkąCzytaj dalej

Historia

Ekshumacja

Na jednej z półek mojej biblioteki stoją obok siebie dwie książki wydane w Warszawie w 1937 roku przez Towarzystwo Wydawnicze Rój spółkę akcyjną, której większość akcji miał Melchior Wańkowicz. Pierwsza to autorstwa Romana Fajansa: „Hiszpania 1936 (z wrażeń korespondenta wojennego),Czytaj dalej

Historia, Komentarze, Opinie

Piekło lustracji

Ponieważ każdy, kto umie włączyć komputer stał się za sprawą Bronisława Wildsteina potencjalnym lustratorem, warto zastanowić się nad głębszymi sensami lustracji. Wyjdźmy od prostych uściśleń językowych. Otóż media używają zwykle określenia agent SB (TW). Kolokwialnie, na język ulicy, przekłada sięCzytaj dalej

Emigracja, Historia, Opinie

Fama głosi….

Dowcip z okresu nie sławnej pamięci istnienia Studium Wojskowego na wyższych uczelniach. Student zwraca się do prowadzącego zajęcia oficera: – Obywatelu majorze, fama głosi, że studium wojskowe zostanie zlikwidowane na uniwersytetach. Major odpowiada: – Powiedzcie studentowi Famie, że jest głupiCzytaj dalej

Historia, Komentarze

Marszałkowie i metropolici

W Pierwszej Rzeczpospolitej mieliśmy marszałków: dworu, ziemskich oraz Sejmu i Senatu. Wojskami dowodzili hetmani, a nie marszałkowie. Tytuł wojskowy marszałka datuje się w Polsce dopiero od wojen napoleońskich. Książę Józef Poniatowski był Marszałkiem Francji i jego imię jest wyryte naCzytaj dalej

Historia, Szwecja

Dynastia

Bernadotte to dynastia królewska panująca w Szwecji od 1818 roku. Jej założycielem był Jean Baptiste Bernadotte pochodzący z mieszczańskiej rodziny francuski generał, często rywalizujący z Napoleonem, w 1805 roku mianowany marszałkiem. W 1810 roku, za zgodą cesarza wyjechał do Szwecji,Czytaj dalej

Emigracja, Historia

Polskie groby wojenne w Arjeplog

Arjeplog, mała osada w północnej Szwecji.  Na miejscowy cmentarzu wśród wielu typowych szwedzkich grobów, uwieńczonych płytami nagrobnymi i udekorowanych kwiatami, wyróżnia się około dwumetrowy, biały drewniany krzyż. Na krzyżu data: 1944 rok oraz tekst: Här vilar Tadeusz Kohn och JanCzytaj dalej

Historia, Szwecja, Wywiady

Pani świetnie mówi po szwedzku!

Niewiele jest miast w Szwecji, których dzieje tak bardzo związane są również z historią Polski. Takim specyficznym przykładem jest jednak niewielkie miasteczko Mariefred, położone w Södermanland, 60 kilometrów od Sztokholmu. Turyści zwiedzają tu przede wszystkim świetnie zachowany, położony na owalnejCzytaj dalej

Historia

TADEUSZ URBAŃSKI: 100 lat hamburgera

Co to jest hamburger, nie trzeba nikomu tłumaczyć. Od kiedy się jada hamburgery? Tutaj każde dziecko odpowie – od zawsze! A skąd pochodzą hamburgery? Oczywiście z Ameryki! Od niedawna i to każdego roku, liczne sieci barowe sprzedające hamburgery, dodają sobie powagiCzytaj dalej

Emigracja, Historia

Na tropie historii

System Digitalmuseum.se jest imponujący: obejmuje obecnie 65 placówek muzealnych i 234 wystawy, zawiera informacje o 59.000 osobach, znajdziemy tu także zdjęcia i opisy ponad miliona przedmiotów, 1.750.000 zdjęć archiwalnych, opisy 1670 budynków…. Każdego dnia wirtualny zbiór powiększa się o okołoCzytaj dalej

Historia

Bornholm: Wolność przyszła późno

Niemal rok dłużej musieli czekać mieszkańcy duńskiej wyspy Bornholm na Morzu Bałtyckim na odzyskanie wolności po zakończeniu drugiej wojny światowej. Aż do kwietnia 1946 roku wyspa znajdowała się pod okupacją sowiecką. Wydarzenia na Bornholmie stanowią jedną z największych sensacji drugiejCzytaj dalej

Emigracja, Historia

TW Emigrant

Puszka Pandory czy pigułka na przeczyszczenie? Sprawa lustracji budziła gorące dyskusje. Przeniosąy się one również na emigrację. Tak zwana Lista Wildsteina, czyli skopiowany w Instytucie Pamięci Narodowej przez byłego dziennikarza „Rzeczypospolitej” rejestr nazwisk współpracowników, informatorów i kandydatów na informatorów SłużbyCzytaj dalej

Historia

Lipcowe daty

20 lipca 1944 – nieudany zamach na Hitlera. 20 lipca 1969 – pierwsze lądowanie człowieka na Księżycu. W lipcu 1969 francuskie lewicowe pismo satyryczne „La Canard enchainé” (co tłumaczy się na polski, jako: „Spętany Kaczor” lub „Kaczka w okowach”) takCzytaj dalej

Emigracja, Historia

Ostatnia matura

8 czerwca 2019 roku minęło 65 lat od czasu, gdy 7-osobowa grupa polskich uczniów, po raz ostatni w Szwecji, zdawała egzamin maturalny w Polskim Gimnazjum. Historia Gimnazjum sięga jednak roku 1940. Szwecja, obok Szwajcarii, była jedynym krajem europejskim, w którymCzytaj dalej

Emigracja, Historia

HISTORIA: Niezapomniany rok 1974

W 1974 roku Szwecja, po trzydziestu latach wahań, uznała na dobre PRL jako państwo demokratyczne i zaprzyjaźnione. Ówczesny premier Szwecji, Olof Palme wygłosił słynną mowę o wyższości Budapesztu, Warszawy i Bukaresztu nad Wenecją, Paryżem czy Londynem. Nie wymienił tylko Pragi,Czytaj dalej