Minoga, wioska małopolska

Tutaj kwitł duch polskiego narodu. Minoga to niewielka wioska polska, leżąca w powiecie krakowskim a dokładnie w gminie Skała. Dokładna data budowy pierwotnie znajdującego się w Minodze  dworu, niestety nie jest znana. Obecnie istniejący tu pałacyk zbudowany został po roku 1859. Wzniesiono go według projektu Filipa Pokutyńskiego.

Pierwsza wzmianka

Jednakże pierwsza wzmianka o wsi Minoga, pochodzi z roku 1257. Wówczas to Bolesław Wstydliwy książę krakowski i sandomierski, nadał część tej wsi klasztorowi Klarysek z miejscowości Skała. W czternastym stuleciu, wieś Minoga stanowiła własność rycerską. Należała ona do rodu Nowińczyków, a następnie do rodu Minoskich. Pierwsza wzmianka o napadzie rozbójniczym mającym miejsce w Minodze, pochodzi z roku 1653.

W siedemnastym wieku

W wieku wojen, czyli w wieku siedemnastym kolejnymi właścicielami Minogi byli: Szylingowie, Lanckorońscy, a następnie Szembekowie. W roku 1737, Antoni Felicjan Szembek, podkomorzy generalny krakowski, ufundował w Minodze murowany kościół parafialny. W połowie XVIII wieku majątek znalazł się w posiadaniu Izydora Szembeka, starościca brzesko-kujawskiego. On to wszystkie dobra ruchome i nieruchome przekazał  jako posag dla swej córki Pauli, a także jej mężowi Jędrzejowi z Kozielska Ogińskiemu, referendarzowi Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Sprzedaż Minogi

Jędrzej Ogiński z czasem, a dokładnie w roku 1772, sprzedaje Minogę Franciszkowi Xaweremu Puszetowi, staroście Duninowskiemu, który wraz z żoną Wiktorią z Załuskich, szczyci się jej posiadaniem urządzając tu wystawne rauty dla polskiej magnaterii. Ich syn Stanisław w roku 1839, sprzedaje Minogę Franciszkowi Wężykowi, polskiemu senatorowi, a przy okazji literatowi i politykowi. Franciszek Wężyk zamieszkał na stałe w Krakowie, zaś Minoga była jego letnią rezydencją. Był to wówczas stary dworek, z którego zachowały się jedynie piwnice.

Za czasów Wężyka

Historia nowego dworu ma swój początek w roku 1859, kiedy prawa majątkowe do Minogi posiadał wspomniany Franciszek Wężyk. Z czasem prawa te nabył jego syn  Teofil. Teofil Wężyk bardzo szybko zamówił projekt nowego „pałacu” u krakowskiego architekta, Filipa Pokutyńskiego. Po śmierci Teofila co miało miejsce w roku 1887, dobra w Minodze przeszły na jego córkę, Zofię. Ona to wyszła za mąż za pana Józefa Skarbka-Borowskiego. Jej mąż nie był dobrym gospodarzem, na wielu rzeczach w ogóle się nie znał, a mowa jest tu na przykład o hodowli zwierząt i rolnictwie. Interesował się on zatem rzemiosłem i sztuką. Dlatego też założył on w Minodze rzemiosło dla stelmacha, kowala, zduna oraz rymarza.

W XIX wieku

Jak wiemy pod koniec XIX stulecia, przebudowie uległa klatka schodowa pałacu w Minodze. Nastąpiła też w owym czasie zmiana dekoracji stiukowych w jadalni i rozbudowa spichlerza. Po śmierci Józefa Skarbek- Borowskiego, co nastąpiło rok przed wybuchem II wojny światowej, w majątku Minoga gospodarował jego syn Wacław.

Czas okupacji

W okresie okupacji niemieckiej, w pałacu minoskim zamieszkuje oprócz Borowskich obca rodzina szukająca schronienia, a także ukrywają się tu działacze AK, a nawet ludność żydowska i polska młodzież, której grozi wywiezienie na roboty do Rzeszy.  W okresie tuż po wyzwoleniu, Borowscy są represjonowani przez nową władzę komunistyczną. Udają się oni zatem na emigrację.

Dalsze losy dworu

We dworze minoskim, umieszczono zatem mieszkania dla robotników rolnych, sklep, a nawet siedzibę Ludowego Zespołu Sportowego. Park dworski zamieniono na pastwisko, a potem na boisko piłkarskie. Po remoncie przeprowadzonym w dobie lat dwutysięcznych, istnieje tu okazały dwór pod nazwą „Pałac Minoga”, służący jako miejsce wesel i licznych spotkań towarzyskich.

Ewa Michałowska-Walkiewicz