PODRÓŻE PO POLSCE: Sukiennice

Kto był w Krakowie musiał widzieć Sukiennice. To jeden z najbardziej charakterystycznych zabytkowych budynków mieście, znajdujący się w centralnej części Rynku Głównego. Sukiennice podlegały przez wieki wielu przemianom i ich obecny kształt w niczym nie przypomina dawnych sukiennic.

Już w roku 1257 książę Bolesław Wstydliwy, podczas lokacji miasta Krakowa, zobowiązał się postawić kamienne kramy sukienne, dla handlarzy grubym suknem i białym płótnem. Stanowiły one podwójny rząd stoisk kupieckich, tworzących jakby uliczkę pośrodku Rynku. Sukiennice w tej postaci przetrwały do połowy XIV stulecia.

Pierwowzorem Sukiennic były drewniane kramy sukienne otoczone dookoła budami, jatkami i straganami. W akcie lokacyjnym książę zobowiązał się do wystawienia sukiennic kamiennych. Stanowiły one podwójny rząd kramów z uliczką pośrodku, która na noc była zamykana z obydwu stron. Około roku 1300, pasaż z kramami zadaszono, co nadało im wygląd hali targowej. W takiej formie przetrwały do połowy XIV wieku.

Nowe, gotyckie sukiennice wystawił król Kazimierz Wielki przed rokiem 1358. Środkowa hala o długości 108 m i szerokości 10 m, z dwóch stron miała dostawione dwa rzędy kramów na głębokość 7,5 m. W osi długiej ustanowionych tam było 18 kramów, które nakryte były sklepieniami, a otwarte były one do wnętrza ostrołukowymi lub półkolistymi portalami. Od strony południowej i północnej wybudowano zdwojone, ostrołukowe arkady. Tamtejszy budynek, jak nietrudno się domyśleć, przypominał kształtem obecnie znane nam sukiennice. Budowla ta przetrwała jako gotycka, do 1555 roku.

W 1555 roku Sukiennie spłonęły. W latach 1556-1559 przystąpiono do ich odnowienia. Pracami kierował mistrz Pankracy, który zasklepił kolebkowo wielką halę budynku. Wtedy budynek zwieńczono specyficzną attyką, o podzieleniu arkadowym i grzebieniu z maszkaronami projektu Santi Gucciego. Dobudowano także kolumnowe loggie, które zaprojektował Jan Maria Padovanoł.

W ramach porządkowania rynku, w latach 1875–1879, sukiennice przebudowano według projektu Tomasza Prylińskiego. Dolna hala została przekształcona w ciąg drewnianych kramów handlowych, rozlokowanych wzdłuż ścian. Dobudowano piękne ryzality oraz parterowe arkadowe podcienia. Na szczytach ryzalitów od strony wschodniej umieszczono maszkarony, przedstawiające karykatury ówczesnych prezydentów miasta Krakowa. Hala dolna została udekorowana w roku 1895 herbami miast polskich, godłami cechowymi i pieczęciami stanowymi. Natomiast sala górna, została zaadaptowana na potrzeby ówczesnego muzeum.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Lämna ett svar