PODRÓŻE PO POLSCE: Nowa Ruda. Zamek na Dolnym Śląsku

Nowa Ruda po niemiecku Neurode, to miasteczko znajdujące się w województwie dolnośląskim nad rzeką Włodzicą. Nowa Ruda oraz okolice należą do aglomeracji wałbrzyskiej.  Historia tego miejsca sięga XIII wieku.

Miasto to, założone zostało za czasów kolonizacji niemieckiej znajdującej się pod rządami króla czeskiego Przemysława Otokara II. On to panował w latach 1253–1278. Pierwsza pisana wzmianka o Nowej Rudzie, datowana jest na rok 1337. Od 1352 roku, dobra noworudzkie były własnością niemieckiego rodu Donynów. W latach 1350–1470 w mieście znacząco rozwinęło się rzemiosło takie jak tkactwo, szewstwo oraz sukiennictwo. Od 1368 roku, Nowa Ruda była siedzibą okręgu sądowego, którym zarządzał wójt. Poskutkowało to nadaniem cechu szewcom noworudzkim w roku 1404 oraz miejskim sukiennikom w roku 1416.

Podczas wojen husyckich, Nowa Ruda było parokrotnie najeżdżane w latach 1427–1429 i co najgorsze doszczętnie zniszczona. Po śmierci księcia Jana, ostatniego Piasta z linii ziębickiej, w roku 1428 miasto przeszło w ręce czeskie. Odbudowywało się ono długo i powoli na podstawie nowo nadanych praw poprzez rodzinę Donynów, którzy prawa te nadali w roku 1434. Rok ten to czas, w którym po raz pierwszy wzmiankowane było otwarcie kopalni węgla kamiennego w mieście. W roku 1457 natomiast, miasto uzyskało przywilej eksportu płótna, sukna i wyborów z nich wytworzonych.

Nowa Ruda w 1472 roku, przeszła pod władanie Jerzego Stillfrieda, jednego z rycerzy króla Czech Jerzego z Podiebradów. Jerzy Stillfried zaślubił Annę von Donyn. Wiek XVII zapisał się w historii miasta najazdem hrabiego Bernarda Thurna w roku 1622. Ponieważ Bernard I Stillfried i jego syn Henryk byli orędownikami wyznania protestanckiego, miasto zostało zniszczone w czasie wojny trzydziestoletniej. Uwięzieni członkowie rodziny Stillfried nawrócili się na katolicyzm, w efekcie czego odzyskali wolność i prawo do dóbr noworudzkich. Miasto od roku 1742 zostało włączone do Prus, na skutek zakupu ziemi kłodzkiej przez króla pruskiego Fryderyka II. Stillfriedowie w ciągu następnych lat stali się właścicielami 1/3 obszaru ziemi kłodzkiej. Jednakże w  roku 1810 Nowa Ruda wraz z przyległościami przeszła na własność rodziny Magnisów. Pozostali oni właścicielami miasta aż do zakończenia II wojny światowej.

Warto jest wiedzieć, iż w Nowej Rudzie znajduje się rezydencja baronów rodziny Stillfrieda. Pobudowana ona została  jako dwór obronny u schyłku wieku  XIV. Pierwsza historyczna wzmianka o zamku pochodzi z roku 1352. Podczas najazdu husyckiego mającego miejsce w 1428 roku, spalony został przez husytów. Rezydencja została rozbudowana na zamek w latach 1536–1550, za czasów Stillfriedów. Obecny kształt pochodzi z gruntownej przebudowy mającej miejsce w latach 1700–1730, przebudowa ta odbywała się według projektu znanego włoskiego architekta  Andrei Carove. Wtedy to rozebrano wieżę, a później znacznie przebudowano parter i komnaty górnego piętra, a w 1796 roku, rozebrano przedzamcze i mury obronne. Friedrich August Stillfried w dniu 9 lipca 1810 roku, sprzedał swoje ziemie wraz z zamkiem szwagrowi swojego brata, hrabiemu Antoniemu von Magnisowa z Bożkowa. Tak zakończył się 338-letni okres władania rodziny Stillfriedów w Nowej Rudzie.

W latach 1819–1868 w sali reprezentacyjnej odprawiane były nabożeństwa dla tutejszej wspólnoty ewangelicznej. Zatem wspomniany noworudzki zamek, nazywany był Świętym Miejscem nad Włodzicą. Od lat 80. XIX stulecia, zamek był siedzibą zarządu kopalń węgla kamiennego.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

En reaktion på ”PODRÓŻE PO POLSCE: Nowa Ruda. Zamek na Dolnym Śląsku

Lämna ett svar