Na przylądku św. Wincentego

Sagres to niewielkie portugalskie miasteczko, położone 6 km od przylądka św. Wincentego, najdalej na południowy-zachód wysuniętego fragmentu Europy. Liczy około 2 tys. mieszkańców. Stało się sławne za sprawą infanta Henryka Żeglarza – syna króla Jana I, który założył tam szkołę kartografii i astronomii, uznawaną obecnie za pierwszą akademię morską świata. Szkoła ta, założona pięć wieków temu, odegrała kluczową rolę w historii portugalskich odkryć geograficznych.

Obok miasteczka, na końcu przylądka Św. Wincentego, znajdują się średniowieczne fortyfikacje – Fortaleza de Segres, z 43 metrową różą wiatrów oraz XV wieczną kapliczką Nossa Senhora da Graca, zbudowane przez infanta Henryka, który przeprowadził się tam opuszczając dwór królewski w Lizbonie.

Książę Henryk zwany Żeglarzem, choć sam nigdy nie żeglował, był patronem licznych wypraw żeglarzy na wyspy atlantyckie: Maderę i Azory i wzdłuż zachodniego wybrzeża Afryki. Uważany jest za inicjatora wielkich odkryć, choć największe z nich miały miejsce już po jego śmierci.

Książe Henryk przyczynił się też do rozwoju kartografii i nawigacji. Kapitanowie wracali z rejsów z rysunkami wybrzeży, które odkrywali. Wynajęci przez Henryka kartografowie tworzyli coraz lepsze mapy, które umożliwiały kolejne, udane wyprawy. Henryk zatrudniał u siebie wyłącznie zdolnych twórców przyrządów nawigacyjnych, które ułatwiały żeglugę portugalskiej flocie.

W roku 1443 książę regent Pedro podarował księciu Henrykowi ziemie na południowym-zachodzie wybrzeżu Portugalii. I tam, w połowie XV wieku, Henryk założył osadę Vila do Infante, w której pracowali kartografowie i twórcy przyrządów nawigacyjnych.

Dziś twierdza Fortaleza de Segres pełni funkcję muzeum. Jej mury forteczne wzniesiono na cyplu, w miejscu jego zwężenia. To wystarczyło, ponieważ cały półwysep wznosi się wysoko nad wodą, stromymi urwiskami i nie ma tam wysokiej roślinności, jest za to nieco krzaków, są trawy, kwiaty i porosty.

Wspomniana wcześniej kaplica Nossa Senhora da Graca – kaplica pw. Matki Bożej Łaskawej, stała się w roku 1519 świątynią parafialną w Sagres, którą przebudowano dwa razy – w roku 1570 oraz po trzęsieniu ziemi w 1755. Kaplica Nossa Senhora da Graca jest jedynym obiektem, który przetrwał tam od XV wieku w pierwotnym kształcie. Dwie figury świętych znajdujące się wewnątrz kaplicy, pochodzą z klasztoru z przylądka Cabo de São Vicente, na którego ruinach zbudowano latarnię morską. Jest tam też barokowy ołtarz pochodzący z kaplicy Santa Catarina Fortaleza z niedalekiej i zrujnowanej Fortalezy de Belixe.

Mury obronne Fortalezy de Sagres były przebudowywane w pierwszej połowie XVII wieku zgodnie z zasadami ówczesnej sztuki wojennej. Niestety twierdza została zniszczona w czasie trzęsienia ziemi w roku 1755 i wywołane przez nie tsunami. Przy jej renowacji odkryto na terenie twierdzy różę kompasową – inaczej różę wiatrów, wielkie koło podzielone na sektory, wykonane z poukładanych kamieni. Jego przeznaczenie nie jest do końca jasne.

Obok róży wiatrów zobaczyć tam także można, w formie słupa, replikę Padrão de Descobrimento, czyli kamiennego krzyża z herbem Portugalii, ustawianego w XV wieku przez portugalskich odkrywców na nowo odkrytej ziemi, którą tym gestem brali w posiadanie.

Sagres to także miejscowość z pięknymi plażami, przyciągającymi zakochanych w surfingu. Można tam uprawiać tę dziedzinę sportu praktycznie przez cały rok.

Tekst i zdjęcia: Leszek Wątróbski

Lämna ett svar