PODRÓŻE PO POLSCE: Nadmorska Twierdza Wisłoujście

W Gdańsku, przy dawnym ujściu Wisły do Zatoki Gdańskiej, wzniesiona jest w pobliżu Portu Północnego Twierdza Wisłoujście. W architekturze tej twierdzy, zauważamy różnego rodzaju kierunki budowlane, nadające jej pewien charakterystyczny styl. Wiele elementów zdobniczych, wykonali w tej budowli Szwedzi.

Historia wspomnianej twierdzy, wiąże się z naszą przeszłością i dziejowymi wojnami, w jakie uwikłana była nasza ojczyzna. Twierdza ta, stanowiła od początku swojego istnienia bastion obronny. Zatem jak nie trudno się domyśleć, gdy tylko dokonywano jej odbudowy po militarnych zniszczeniach, nadawano jej inny, unowocześniony styl. Baza fundamentalna Twierdzy Wisłoujście, oparta jest na drewnianych, zatopionych skrzyniach. Na nich to właśnie, usypano zwały gruzu, co dało możliwość na tej podstawie zbudować twierdzę. Serce tej twierdzy, stanowi cylindryczna wieża, która służyła do roku 1758, jako latarnia morska i punkt obserwacyjny. Często z tego punktu obserwacyjnego korzystały wojska szwedzkie, które rezydowały w Gdańsku podczas trwających wojen.

Fort Carre

Wokół wspomnianej twierdzy, zbudowano Fort Carre, czyli inaczej mówiąc bastion obronno–strzelniczy. Do jego wnętrza, prowadzi brama pochodząca z roku 1609. Od strony północnej Twierdza Wisłoujście, przylega do Martwej Wisły, zaś z pozostałych stron otoczona jest przez szaniec, zwany Szańcem Wschodnim. W skład tego szańca, wchodzi pięć potężnych bastionów oblężniczo- obronnych. Dwa z nich pobudowali Szwedzi, nadając im odpowiednie nazwy. Jeden z nich nosi nazwę Północny, drugi zaś Skandynawska Góra.

Późnobarokowy hełm

Do roku 1889, zwieńczeniem wieży, był późnobarokowy hełm, pobudowany w około 1721 roku. Służył on do ochrony tej budowli przed ewentualnym ostrzałem. Po częściowym spaleniu twierdzy, hełm ten został odbudowany w formie stożka krytego łupkiem. Przetrwał on aż do 1945 roku. Na wieży tej, znajdował się także zegar osiemnastowiecznej konstrukcji.

Czasy krzyżackie

W czasach krzyżackich, w miejscu dzisiejszej twierdzy, znajdowała się drewniana wartownia, spalona przez husyckie sierotki w roku 1433, podczas prowadzonych wojen religijnych między papiestwem i husytami. Rzeczą zasługującą na baczną uwagę jest fakt, iż w roku 1482, wybudowano w tym miejscu ceglaną wieżę latarnianą. Jej zadaniem była kontrola ruchu statków na pobliskiej rzece oraz bronienie dostępu do gdańskiego portu. Wokół wieży, pobudowano wieniec artyleryjski, który z czasem militarnie umocniono. Twierdza Wisłoujście, wielokrotnie była celem kampanii wojennych. W roku 1577, oblegał ją Stefan Batory, w czasie szwedzkiej bitwy rozegranej pod Oliwą. W latach 1622-29, twierdza ta, stała się regularną bazą polskiej floty. W nocy z 5 na 6 lipca 1628 roku, polskie okręty zaatakowane zostały przez wojska szwedzkie, w wyniku czego zatopiono polskie okręty o nazwie Złoty Żółw oraz galeon Święty Jerzy. Ten ostatni, był okrętem admiralskim. Na nim znajdował się Jan Storch, dowodzący polską piechotą morską, walcząc ze Szwedami metodą rozlicznych podjazdów. Gdy Święty Jerzy zaatakował szwedzki okręt o nazwie Tigern, rozpętała się zaciekła walka. W niej to stroną dominującą byli Polacy, którzy przy okazji, zatopili szwedzki okręt Pelikan. Szwedzki admirał Dickman, poniósł wówczas śmierć. Podczas kolejnego ataku, Szwedzi zatopili nasz bojowy galeon, a sami zajęli część twierdzy Wisłoujście.

Lata Napoleońskie

W roku 1807, Napoleon Bonaparte rezydował we wspomnianej twierdzy, biorąc udział w ostrzeliwaniu Prusaków. Podobno na polecenie polskiej obrony, pobudowano na Szańcu Zachodnim Twierdzy Wisłoujście, dwa półbastiony, potrzebne do zadania nieprzyjacielowi pierwszego oporu. W czasach wojen napoleońskich, fort ten nosił nazwę Montebello. Gdy miała miejsce wojna obronna w 1939 roku, twierdzę tę zajęły wojska niemieckie, który opuściły pancernik Schleswig- Holstein. Pod koniec XX wieku, na terenie zlikwidowanego szańca wybudowano bazę paliwową, która została zamknięta w roku 1985.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Foto: Wikipedia

En reaktion på ”PODRÓŻE PO POLSCE: Nadmorska Twierdza Wisłoujście

Lämna ett svar