PODRÓŻE PO POLSCE: Nowa Sucha. Dwór Cieszkowskich

W dobie średniowiecza, Sucha znana była jako Suska Wola, a pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1425 roku. Od XVI stulecia, była własnością rodu Suskich herbu Jończyk, a od drugiej połowy XVII wieku aż do 1944 roku, pozostawała w rękach rodziny Cieszkowskich pieczętujących się herbem Dołęga. Ostatnim właścicielem wspomnianej majętności, był Felicjan Dembiński-Cieszkowski, profesor Akademii Rolniczej w Poznaniu.

Był on usynowiony przez Augusta Cieszkowskiego, wnuka urodzonego w 1814 roku hrabiego Augusta Cieszkowskiego, znanego filozofa i ekonomisty. Gośćmi w Suchej byli m.in. król Stanisław August Poniatowski, a także wielki wieszcz polski Zygmunt Krasiński, który przyjaźnił się z Augustem Cieszkowskim.

W dobie obecnej

Sucha to obecnie dwie wsie: Nowa Sucha gdzie postawiony jest dwór Cieszkowskich z terenem dawnego folwarku i Stara Sucha, jako wieś położona bliżej miejscowości Kopcie. Nowa Sucha położona jest w pobliżu rozległego kompleksu stawów i lasu z unikatową modrzewiową aleją. Od 1993 roku, znajduje się tu prywatne Muzeum Architektury Drewnianej Regionu Siedleckiego założone przez prof. Marka Kwiatkowskiego, byłego długoletniego dyrektora warszawskich Łazienek.

Dwór Cieszkowskich

Drewniany, modrzewiowy dwór Cieszkowskich powstał w 1743 roku, z fundacji Ignacego Cieszkowskiego, kasztelana liwskiego. Parterowy budynek, na ceglanej podmurówce, zbudowany z bali drewnianych łączonych na zrąb i oszalowany, był perłą architektoniczną całej miejscowości. Ma kształt wydłużonego prostokąta z narożnymi alkierzami od frontu, całość pokryta wysokim dachem ze struganym gontem. W 1843 roku, dobudowano arkadowy portyk z trójkątnym tympanonem ze znajdującym się tam namalowanym herbem „Dołęga”. Na znajdującym się poniżej fryzie umieszczony został łaciński napis: „Sub veteri tectu sed parentali” („Pod starym dachem, lecz rodzicielskim”).

Dziewiętnaste stulecie

W XIX wieku dobudowano również drewnianą werandę od strony ogrodowej. We wnętrzu wydzielono wąski korytarzyk. Po 1945 roku, mieszkali tu pracownicy PGR, mieściła się tu również szkoła. W latach 60. XX wieku niszczejący zabytek próbował ratować znany filozof prof. Władysław Tatarkiewicz. W 1988 roku, kompletnie zrujnowany dwór kupili Maria i Marek Kwiatkowscy i rozpoczęli gruntowną restaurację obiektu zachowując, oryginalne elementy jego dawnego wyglądu.  Obecne wnętrza dworu wyposażone są m.in. w różnorodne meble z XIX stulecia, obrazy i portrety szlacheckie i pejzaże, w większości namalowane przez Piotra F. Marczewskiego i Marka Kwiatkowskiego, a także akwarele, rysunki oraz drobne rzeźby i przedmioty codziennego użytku. Wszystko to dokładnie oddaje charakter i klimat polskiego dworu szlacheckiego. W czasie prac remontowych w bocznych gabinetach od strony ogrodu, na drewnianych stropach odkryto bogatą ornamentykę. Po zdjęciu warstw tapet w salonie, podobne ornamenty odsłonięte zostały w płycinach nad oknami i drzwiami.

W parku

W parku dworskim, można zobaczyć m.in. wiekowe modrzewie. Na terenie, gdzie kiedyś znajdowały się zabudowania gospodarcze został utworzony skansen budownictwa drewnianego, głównie z regionu siedleckiego. Zobaczyć tu można: oficynę dworską (dawną leśniczówkę) z piwniczkami, lodownię (piwnicę obok dworu), stajnię, organistówkę z połowy XIX w. z Mokobód, dzwonnicę z końca XVIII w. z Miedznej, plebanię z 1900 r. z Grębkowa, wiatrak holenderski z Ostrówka, który zachował dawny mechanizm. Całość dopełnia drewniana kapliczka w stylu zakopiańskim, wykonana według projektu Marka Kwiatkowskiego.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Lämna ett svar