Bä bä vita lamm…

Dzieciństwo Alice Tegnér w dużej mierze kręciło się wokół muzyki – była stale aktywna muzycznie i dorastając, stykała się z różnymi gatunkami muzyki. Tegnér pobierała lekcje gry na fortepianie w dzieciństwie, głównie u dwóch nauczycieli, którzy byli wówczas stosunkowo znanymi kompozytorami. Obaj nauczyciele wykorzystywali elementy szwedzkiej muzyki ludowej w swoich piosenkach i romansach, zarówno pod względem rytmu, jak i melodii.

Alicja Charlotta Tegnér, z domu Sandström, urodziła się 12 marca 1864 roku w Karlshamn, zmarła 26 maja 1943 roku w Djursholm. Była szwedzką kompozytorką, nauczycielką muzyki i organistką.

Tegnér kształciła się na nauczycielkę w Sztokholmie, a następnie przybyła do Djursholm, gdzie stała się centralną postacią i dyrektorem muzycznym. Jest uważana za jedną z czołowych szwedzkich autorek piosenek dla dzieci w pierwszej połowie XX wieku i wydała utwór „Śpiewaj z nami, Mamo!”. Do jej najsłynniejszych piosenek dla dzieci należą „Bä, bä, vita lamm” i „Mors lilla Olle”. Skomponowała również „Gläns över sjö och strand” do słów Viktora Rydberga.

Alice Sandström była drugą najstarszą z czwórki rodzeństwa (Nanna, Alice, Eduard i John) i dorastała na Drottninggatan w Karlshamn. Jej ojciec Eduard Sandström był kapitanem statku, a jej siostry czasami mogły towarzyszyć mu na statku Falco w rejsach po Morzu Bałtyckim. Jej ojciec był muzykalny i miał w swojej kabinie fortepian, na którym córka Alice komponowała swoje pierwsze melodie. Jej matką była Sophie Laurentia Brobeck.

W 1885 roku Alice wyszła za mąż za Jakoba Tegnéra. Był on starostą, a następnie sekretarzem protokołu w Sądzie Najwyższym w Sztokholmie, synem dziekana Christoffera Tegnéra, wnukiem Esaiasa Tegnéra i bratem Esaiasa Tegnéra Młodszego. Alice i Jakob Tegnérowie mieli dwóch synów: Göstę (1887–1966) i Torstena (1888–1977). Rodzina Tegnérów spędzała wiele lat w Södra Äng w Ormaryd, małej wiosce w Småland, między Nässjö i Eksjö. Tam, w Södra Äng, Alice Tegnér zbudowała dom, Villa Sola, który ukończono w 1897 roku.

Uważano ją za osobę bardzo muzykalną, z doskonałym słuchem absolutnym, i wcześnie zaczęła pobierać lekcje gry na fortepianie, najpierw u organisty z Karlshamn Carla Fredrika Ullmana, a następnie u jego następcy Wilhelma Theodora Söderberga. Rodziny nie było stać na kształcenie jej, więc uczęszczała do Wyższego Seminarium Nauczycielskiego w Sztokholmie i kształciła się na nauczycielkę.

Po studiach wyjechała do Finlandii, gdzie przez rok pracowała jako guwernantka u rodziny ziemiańskiej w Savolax, gdzie również uczyła się języka fińskiego. Ucząc dzieci Fransa Beijera w 1884 roku, właśnie tam poznała Jakoba Tegnéra (1851–1926).

W 1891 roku rodzina przeniosła się do willi „Tegnabo” w osiedlu willowym Djursholm. Tutaj Alice Tegnér została dyrektorem muzycznym; to właśnie tutaj skomponowała kilka swoich rymowanek. Gdy jej rymowanki rozpowszechniły się, to w 1892 roku jej szwagier, wydawca książek Fredrik Skoglund, wydał pierwszy zbiór wierszy „Śpiewaj z nami, mamo!”, który ukazał się w sumie w dziewięciu tomach w latach 1892–1934. Na przełomie wieków, w 1900 roku, małżeństwo Alice i Jakob Tegnér mieszkało w gospodarstwie Tullinge na terenie dzisiejszej gminy Botkyrka. W 1912 roku rodzina Tegnérów przeprowadziła się do willi Kikut nad jeziorem Tullingesjön. Po śmierci męża w 1926 roku osiedliła się przy Karlavägen w Sztokholmie.

Alice Tegnér jest uważana za czołową szwedzką twórczynię rymowanek dla dzieci w pierwszej połowie XX wieku. Była jedną z pierwszych, która włączyła perspektywę dziecka do swoich rymowanek, podobnie jak Astrid Lindgren zrobiła to później w swoich książkach dla dzieci. Jej rymowanki, do własnych i cudzych tekstów, zostały zebrane głównie w tomie „Sjung med oss, Mamma!”. Oprócz rymowanek, Alicja Tegnér napisała również wiele innych gatunków muzycznych, w tym liczne utwory chóralne, romanse, kantaty, muzykę na fortepian i wiolonczelę oraz sonaty skrzypcowe. Ballady, utwory chóralne oraz kompozycje na fortepian i skrzypce Tegnéra inspirowane są zarówno muzyką ludową, jak i artystyczną, taką jak utwory Felixa Mendelssohna i Roberta Schumanna.

Alice Tegnér zmarła w 1943 roku. Została pochowana w grobie rodzinnym na cmentarzu w Djursholm. Tegnér jest przedstawiona na szwedzkich znaczkach pocztowych wydanych 13 listopada 2014 roku. Jej życie stało się również teatrem muzycznym, którego akcja miała miejsce w 2021 roku.

W 1940 roku, w dniu swoich 75. urodzin, Alice Tegnér przekazała pewną kwotę na rzecz Szwedzkiego Stowarzyszenia Nauczycieli Szkół Podstawowych, która miała stać się podstawą nowo utworzonego funduszu – Fundacji Alice Tegnér. Zgodnie ze statutem fundacji, fundusz miał być przeznaczony na promowanie nauki śpiewu w klasach początkowych szwedzkich szkół. Śpiewnik „Teraz zaśpiewamy” powstał z inicjatywy Alice Tegnér i został częściowo sfinansowany ze środków pochodzących z jej funduszu.

Z okazji 100. rocznicy urodzin Alice Tegnér w 1964 roku gmina Karlshamn ustanowiła Stypendium im. Alice Tegnér, przyznawane osobom aktywnym kulturalnie i związanym z Karlshamn. A w 1993 roku, ustanowiono Nagrodę Muzyczną im. Alice Tegnér.

NGP