Międzylesie. Miasto założone przez czeskich książąt
Międzylesie, bardzo często pisane też jako Mittelwald, Mittelvald, Mitrwald, Mitrvelde lub Mittilwalde, dopiero po roku 1945 zaczęło posługiwać się obecną nazwą. Miasto to usytuowane jest na wysokości około 435 – 470 m n.p.m. tuż przy drodze z Kłodzka do Králików we wschodnich Czechach. Rozlokowane jest ono nad rzeką Nysą Kłodzką na południowym krańcu Rowu Nysy, na Wysoczyźnie Międzyleskiej.
Według tradycji
Miasto Międzylesie według starej tradycji założone zostało przez jednego z książąt czeskich. Fakt ten jest potwierdzony w opracowaniach niemieckich historyków. W roku 1264 utworzone zostały dobra międzyleskie, które posiadały dość żyzną ziemię.
Historycy w sprawie dziejów Międzylesia posługują się też dokumentem, sporządzonym w Pradze w dniu 30.04.1294 roku, w którym to król Czech Wacław II przekazuje dobra międzyleskie wraz z miastem Międzylesie cysterskiemu klasztorowi w Kamieńcu Ząbkowickim, poprzedzając to lokacją na prawie magdeburskim.
Przełom lat
Na przełomie lat 1315 -1316, już wtedy za panowania Jana Luksemburskiego, Międzylesie ze wszystkimi dobrami okolicznymi odkupił od Cystersów sprzymierzeniec wspomnianego króla czeskiego Otton von Gloubos. Zapoczątkował on tym samym okres posiadania Międzylesia przez ród Gloubosów pochodzącego z Miśni. Za czasów rządzenia tu rodu Gloubosów, wzmiankowano po raz pierwszy w roku 1358 o funkcjonujących już na terenie miasta „ławach” mięsnych, chlebowych i rybnych oraz o doskonale wykonujących swój fach krawcach, szewcach i rzeźnikach. Prowadzono też w Międzylesiu wyszynk piwa i wódki, co prowadziło do potęgi ekonomicznej tego miejsca. Rozrósł się tu także handel mięsny i materiałowy. Z dokumentów z tego okresu wynika, że dobra międzyleskie posiadały też młyny zbożowe, garbarnie, tartaki, folusze sukienne, kuźnię – hutę, a także hutę szkła.
W rękach Ottona Schrama
Po śmierci Ottona von Gloubos, majątek międzyleski został podzielony w 1358 roku między jego trzech jego synów. Dobra międzyleskie z miastem Międzylesie otrzymał Otto Schram, a po jego śmierci odziedziczył to jego syn Wolfhard. Koniec panowania Gloubosów usuniętych z dóbr międzyleskich, położyły wojny husyckie. Przyniosły ze sobą one w 1428 roku prawie doszczętne spalenie miasta, a przy okazji kościoła Bożego Ciała oraz zburzenie zamku przez wojska dowodzone przez Jana Koldę. Jak głosi lokalna tradycja, uratowała się tylko okopcona dymem od płomieni miejskich zamkowa wieża nazwana później „Czarną Wieżą”. Samo miasto przez sto lat było opustoszałe do tego stopnia, że zarosło lasem.
Kolejny dzierżawca
Lata 1519-1523 przyniosły Międzylesiu kolejnego dzierżawcę, którym był Hans von Tschirinhaus. Po jego śmierci, czyli od roku 1551 jego potomkowie stali się długoletnimi właścicielami tegoż majątku. Tschirinhausowie za czasów swoich rządów przeprowadzili szereg akcji osadniczych, przebudowali stary zamek i uzyskali odnowienie praw miejskich Międzylesia. W roku 1584 odbył się pierwszy jarmark kupiecki, który sukcesywnie był organizowany w kolejnych latach.
Wojna międzyreligijna
W okresie wojny 30-letniej spłonęło wiele wsi, zaś w roku 1643 wojska szwedzkie doszczętnie spaliły miasto. Rok 1653 to czas nabycia Międzylesia, przez magnata austriackiego hrabiego Michaela Ferdinanda von Althanna. Jego spadkobiercy odbudowali kościół Św. Barbary, natomiast w roku 1675 kościół parafialny, szkołę, dokończyli budowę dworu, wodociągu oraz szpitala dla ubogich.
Przede wszystkim handel
Głównym organizatorem przynoszącego spore zyski dla Międzylesia z handlu, była rodzina kupiecka Ludwigów. Z ich czasów, pozostały dwa z siedmiu drewniane domki tkackie zwyczajowo zwane „Domkami siedmiu braci”.
Lata wojen prowadzonych przez Napoleona
Okres wojen napoleońskich spowodował krach gospodarczy. Rozwinęły się tu jedynie cechy rzemieślnicze murarzy i kamieniarzy. W latach 1827-1833 wybudowana została szosa łącząca Wrocław z Wiedniem oraz powstała w roku 1875 linia kolejowa Wrocław – Praga – Wiedeń. Powstały też zakłady przemysłowe: fabryki przemysłu drzewnego i włókienniczego, a przy okazji powstały fabryki firanek.
Zakończenie II wojny światowej
Międzylesie po wyzwoleniu w roku 1945, nie utraciło praw miejskich. Turyści zainteresowali się tym miastem, zatem rozpoczęto remonty całej jego infrastruktury. Miasto było wówczas lokalnym ośrodkiem rolniczym, usługowo-handlowym, przemysłowym i letniskowo – turystycznym. Międzylesie dzisiaj zaprasza wszystkich do udanego wypoczynku wczasowego.
Ewa Michałowska-Walkiewicz
Foto: Autorstwa Jacek Halicki – Praca własna, CC BY-SA 4.0
