Katedra w Kalmarze

W związku z przeniesieniem miasta Kalmar z zamku na Kvarnholmen w połowie XVII wieku, rozpoczęto również siedmioletnie planowanie katedry, której budowa rozpoczęła się w 1660 roku. Rysunki katedry wykonał Nikodemus Tessin Starszy na zlecenie króla Karola X Gustawa, po inspirującej podróży do Włoch w latach 1651-53. Wojna i brak funduszy doprowadziły do ​​kilkukrotnego wstrzymywania i wznawiania budowy kościoła. Kościół był w połowie ukończony, gdy został otwarty w 1682 roku i nazwany Kościołem Karola, nawiązując do królów Karola X Gustawa i Karola XI, którzy obaj brali udział w planowaniu i budowie kościoła. Z rozkazu króla Karola XI budowę katedry wznowiono w 1692 roku, a ukończono w 1703 roku.

XIII-wieczny kościół główny, który znajdował się na zamku w Kalmarze, został wysadzony w powietrze w 1678 roku, ale wcześniej część wyposażenia, w tym ambona i niektóre nagrobki, przeniesiono do nowej katedry. Jest to kościół zaprojektowany, zbudowany i matematycznie obliczony, w przeciwieństwie do średniowiecznych budowli, które zazwyczaj budowano w oparciu o teorie i doświadczenie. W XXI wieku katedra przeszła zarówno prace zewnętrzne, jak i wewnętrzne, aby dostosować ją do wymagań i życzeń naszych czasów.

Katedra jest kościołem parafialnym w diecezji Växjö i nalepy do szwedzkiego kościoła ewangelicko-luterańskiego. W latach 1603-1915 istniała diecezja kalmarska, ale po jej zniesieniu i połączeniu z diecezją w Växjö formalna nazwa katedry w Kalmarze została utrzymana. Katedra w Kalmarze jest jednym z dwóch kościołów w Szwecji noszących miano katedry, chociaż nie ma podporządkowanej sobie żadnej diecezji; drugą jest katedra w Mariestad.

W katedrze znajdują się trzy dzwony, wszystkie z XVII w. Zostały one zabrane z istniejącego do 1670 kościoła Storkyrkan, znajdującego się w pobliżu Zamku kalmarskiego. Zewnętrzna część katedry została poddana w ostatnich latach renowacji, jej efektem jest nowy, miedziany dach.

Wewnątrz świątyni uwagę przyciąga lśniący blaskiem ołtarz główny. Został on zaprojektowany w 1704 przez Nicodemusa Tessina Młodszego i wykonany w 1712 przez rzeźbiarza Caspara Schrödera. Ołtarz jest zwieńczony wyobrażeniem Ducha Świętego w postaci gołębicy, otoczonym świetlistą aureolą. Poniżej znajduje się scena ze stworzenia świata: Bóg czyniący światłość w ciemności. Ogromny obraz w ołtarzu, będący prawdopodobnie dziełem Davida von Kraffta, przedstawia w nietypowy sposób zdjęcie Chrystusa z krzyża: mężczyźni na drabinach opuszczają jego bezwładne ciało na linach.

Ołtarz ma formę sarkofagu: w przedniej części umieszczone zostały symbole zwycięstwa (wieniec laurowy i gałązki palmowe). Po obu stronach ołtarza, na postumentach, stoją XVIII-wieczne rzeźby wyobrażające: po lewej Wiarę (figura z krzyżem i kubkiem) a po prawej Łaskę (figura z rogiem obfitości i płomieniami symbolizującymi Zesłanie Ducha Świętego).

Ambona, będąca prawdopodobnie zdobyczą wojenną została wyrzeźbiona przez Balzara Hoppenstedta w poł. XVII w. Jest ona jednym z najstarszych elementów wyposażenia katedry. Została przeniesiona do katedry z kościoła Storkyrkan.

Pozłacane rzeźby i reliefy pokrywające ambonę ukazują sceny z Męki Pańskiej.

Wyrafinowany program ikonograficzny trzykondygnacyjnego daszku akustycznego ambony przedstawia u samej góry Zmartwychwstałego Chrystusa, wokół którego kulą się skarlałe postacie śpiących żołnierzy. Poniżej tej sceny aniołowie dzierżą narzędzia Męki Pańskiej, a na najniższym poziomie widać postacie kobiece symbolizujące m.in. Mądrość, Siłę oraz matczyną miłość.

Katedra w Kalmarze jest jedną z największych atrakcji turystycznych w Smålandii.

opr. NGP