Pałac w Stoszycach. Zawiłe dzieje tego miejsca

Stoszyce jak podaje Encyklopedia PWN, to nieduża wieś dolnośląska usytuowana w powiecie wrocławskim, a dokładnie w gminie Kąty Wrocławskie. Stoszyce co jest warte podkreślenia, od 1504 roku aż do 1810 roku, należały do wrocławskiego zakonu klarysek. W momencie sekularyzacji cała wieś została sprzedana Hansowi Hoffmanowi, który dopiero w połowie XIX wieku wybudował tu przepiękny pałac.

W 1880 roku właścicielem majątku był z kolei wrocławski kupiec Hugo Carl Schmeck-Pfeffer, a następnie Ludwig Schmidt, a zaraz po nim Emil Barthel. Kolejnym właścicielem tego majątku w roku 1909 został Oswald Hoffman. Właściciele ci bardzo dbali o wieś jak też i o pałac, sukcesywnie go przebudowując i remontując, na współczesną im modlę architektoniczną.

Historia Stoszyc

Początki dziejów tej miejscowości sięgają przełomu wieków XIII i XIV. Pierwsza wzmianka o Stoszycach pochodzi z czternastego stulecia, a dokładnie z 1311 roku. W tym czasie właścicielem wioski był niejaki Thimo von Kmelow. Kilka lat później podobno za długi karciane, majątek ten przejął książę wrocławski Henryk VI, który zmarł w roku 1335 roku. Od tego właśnie czasu, właścicielem ziemi w Stoszycach . byli: Syffrid Shirno, Nicolaus Cunczelin, klasztor św. Wincentego, a także Ladislaw Seidlitz.

Sprzedaż zakonowi

W 1504 roku żona wspomnianego Ladislawa Seidlitza, sprzedała nieruchomy majątek zakonowi klarysek wrocławskich. W posiadaniu tego zakonu majątek ten był do czasu 1810 roku. Według źródła historycznego pochodzącego z 1795 roku, w wiosce tej mieszkało wówczas 114 osób. Żyli oni jako mieszkańcy tutejszego folwarku i nielicznych zabudowań gospodarskich. W tym czasie w wiosce tej znajdował się piękny pałac, folwark no i przynosząca spore zyski gorzelnia.

Mijały lata…

W 1843 roku, dobra stoszyckie nabył za 43 tysiące talarów, niejaki Kraker. Pozostał on ich panem aż do roku 1845. Poza wspomnianymi pałacem, folwarkiem i gorzelnią, znajdował się tu również dający spory przychód  browar, należący do wspomnianego Krakera. W Stoszycach znajdowała się też katolicka szkoła powszechna. Na folwarku stoszyckim, hodowano około 600 sztuk owiec merynosów z przeznaczeniem na cenną wełnę.

W rękach Köpke

W roku 1856 posiadłość stoszycką przejął na własność Franz Köpke. A następnie odkupił ten majątek Hugo Schmackpfeffer, który był wrocławskim kupcem. Założył on tu dwa sklepy materiałowe i mydlarnię. Było też dzięki niemu powołanych do istnienia 11 hektarów pastwisk, dla wspomnianych owiec merynosów. Hodowano też tutaj konie, bydło rogate i kilka stad świń.

Pałac

Pierwsze informacje o rezydencji pałacowej mieszczącej się w Stoszycach pochodzą z 1830 roku. Neogotycki pałac został tam doskonale odrestaurowany w 1860 roku przez rodzinę Köpke. Budynek pałacowy oczywiście był murowany, wzniesiony z cegły. Zewnątrz tego budynku znajdowała się struktura tynkowa, a całość tego pałacu  założona jest na planie litery „T”. Warto jest też wspomnieć, że budynek ten jest  podpiwniczony, dwukondygnacyjny, który został nakryty „zbieżnymi” dachami dwuspadowymi. Elewacje zewnętrzne tego pałacu zachowały jak czytamy to w historycznych opracowaniach, liczne neogotyckie detale. A są nimi szczyty, sterczyny, gzymsy, a także nadokienniki. Cała fasada korpusu pałacowego jest  pięcioosiowa, z centralnym głównym wejściem. Wejście to jest, umieszczone w ryzalicie, poprzedzonym przepięknym, a co najważniejsze stylowym murowanym gankiem.

Do pałacu przylegał niegdyś wzorcowo utrzymany park krajobrazowy, ze starym drzewostanem i licznymi klombami kwiatów dużych, którymi na przykład były hortensje.

Ewa Michałowska-Walkiewicz