Pałac Wodzickich. Przy wjeździe do Tyczyna

Zespół pałacowo-parkowy, usytuowany jest tuż przy wjeździe do Tyczyna. Stoi on na wspaniałym wzniesieniu górującym nad całą okolicą. Główne wejście do parku prowadzi od strony południowej. Na wspomnianym wzgórzu położony jest dawny cmentarz żydowski, na którym podobno bardzo straszy.

Dawny folwark

Północno-wschodnia część zespołu parko-pałacowego, to teren dawnego folwarku. Krajobrazowy piękny park, który okala zewsząd pałac zajmuje obszar ponad 11 hektarów. Północno-zachodnia część wspomnianego zespołu pałacowo-parkowego stanowi teren dawnej gorzelni. Prawdopodobnie już za czasów rezydującej w tym miejscu rodziny Pileckich, stał w tym miejscu bogaty dwór z zabudowaniami gospodarczymi, a także z okazałymi stajniami.

Tylko sześćdziesiąt lat

W roku 1710, bogata polska rodzina Branickich wybudowała w tym miejscu drewniany dwór, który wytrzymał jedynie czas ponad sześćdziesięciu lat swojego istnienia. Kolejny właściciel tego miejsca, niejaki Piotr Wodzicki również zbudował tu swoją siedzibę. Był to tym razem modrzewiowy dworek piętrowy, który został rozebrany po II wojnie światowej. Wspomniany budynek Wodzickiego, był początkowo świetnie podpiwniczony i już wtedy nazywał się on zwyczajowo „pałacem”. Rozbudował go w sposób znaczny w latach 1862-69, hrabia Ludwik Wodzicki.

Projekt Stryjeńskiego

Budynek ten był później po raz kolejny rozbudowywany, tym razem według projektu znanego krakowskiego architekta Tadeusza Stryjeńskiego. Wówczas to dobudowano do budynku od północnego zachodu pawilon gościnny, który znajdował się równolegle do zachodniej elewacji głównego budynku. Przeprowadzono tutaj również znaczne zmiany w bryle całego pałacu. Elewację południową ozdobiono wieżami flankującymi z balkonową loggią. Wschodnia elewacja dostała parterowy portyk nadwjazdowy. Przy północnej zaś elewacji znajdował się taras, a między pałacem, pawilonem, a oficyną znajdowała się oranżeria z okazałą studnią, która była bogato zdobiona na narożnikach, kutymi ornamentacyjnie metalowymi elementami botanicznymi.

Wystrój pałacu

Zachowany do dzisiaj wystrój zewnętrzny pałacu z końca XIX stulecia, nosi nazwę eklektycznego, w którym są ze sobą połączone różne formy zdobnictwa. W najmniej zmienionym stanie został zachował się hol główny, z kominkiem posiadającym  drewnianą obudowę, z marmurową i terakotową posadzką, gzymsami, pilastrami oraz wspornikami ściennymi. W kilku salach zachowały się tez cenne dekoracje sufitowe,  w postaci neorokokowych faset i rozet.

Zachowała się lodownia

Zachowanym elementem dawnej małej architektury tego miejsca są: lodownia usytuowana na zachód od oficyny oraz mur ogrodzeniowy, a także park istniejący od wschodu i częściowo od południa. Warto jest wspomnieć o układzie kompozycyjnym parku z reprezentacyjnym olbrzymim gazonem pomiędzy bramą wjazdową a pałacem, alejami grabowymi i lipowymi, polaną widokową skierowaną na południe od pałacu, swobodnym układem ścieżek i wręcz masywami starodrzewia. Innymi zabytkowymi budynkami dworskimi są też: dawny spichlerz na terenie folwarku, stajnia dworska, stodoła, gorzelnia i czworak.

Ewa Michałowska-Walkiewicz