PODRÓŻE PO POLSCE: Glanów. Piękny dwór w Małopolsce

Glanów to niewielka wieś, położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim. Wieś tę, lokowano na prawie niemieckim w roku 1295. Teren całej malowniczej wsi znajduje się na Dłubińkim Parku Narodowym.

Klasycystyczny dwór, mieszczący się w Glanowie, zbudowany został w roku 1786. Jest to parterowy murowany budynek, posiadający białe ściany, do którego wejście poprzedza kolumnowy portyk, który jest zwieńczony trójkątnym szczytem oraz ryzalitem. Bryła wspomnianego budynku, nakryta jest gontowym dachem polskim, czyli czterospadkowym. Dom ten ma dwutraktowy układ wnętrza. Dwór otacza XIX-wieczny park krajobrazowy, który posiada powierzchnię 0,5 ha. W jego pobliżu, usytuowane są dziewiętnastowieczne  zabudowania dworskie, do których należy  wykonana z drewna wozownia posiadająca konstrukcję słupową, dwie drewniano-murowane stodoły, kamienny spichlerz i zabudowanie mieszkalno-gospodarcze.

Formy geologiczne Glanowa

Charakterystycznymi formami geologicznymi występującymi w Glanowie, są tak zwane skały jurajskie. Tworzą one wapienne wyniosłe skałki- twardziele, na których uprawiany jest sport wspinaczkowy. Między nimi odsłaniają się formy piaskowca, a także cenomany wapienne. Charakterystyczna budowa geologiczna tego terenu, sprzyja wykonywaniu szeregu odkrywek. We wsi znajduje się także piaskownia, w której wydobywano tak zwane albu -piaski.

Leon Rutkowski- polski powstaniec z Glanowa

Opisując historię tego uroczego zakątka polskiej ziemi, nie można nie wspomnieć  w tym miejscu o Leonie Rutkowskim, wielkim patriocie polskim. Kim on był, warto zatrzymać się z tym pytaniem na dłużej…Leon Rutkowski pieczętujący się herbem Bończa, przyszedł na świat w roku 1805 w Gołyszynie. Zmarł on natomiast w dniu 15 sierpnia 1863 roku, w Glanowie. Był to powstaniec listopadowy i dzierżawca majątku w Glanowie. Syn Walentego i Marianny z Wolnickich. W domu otrzymał solidne wychowanie patriotyczne. Miał trzech braci: Leopolda, Józefa i Maksymiliana. Wszyscy bracia, brali udział w powstaniu listopadowym, skutkiem czego Rutkowscy przypłacili to, konfiskatą rodzinnego majątku Wilków. W czasie zrywu powstańczego z roku 1863, w Glanowie doszło do potyczki z oddziałami rosyjskimi. Podczas niej, oddziały polskie skutecznie obroniły dwór zbudowany w 1786 roku. Dnia 15 sierpnia 1863 roku w Glanowie, w czasie powstania styczniowego, oddział 20 powstańców pod dowództwem Aleksandra Krukowieckiego, został odcięty przez kolumnę wojsk rosyjskich od głównego oddziału braci Edwarda i Gustawa Habichów. Wspomniany oddział będąc wciąż nękany atakiem rosyjskich karabinów, schronił się w dworze w Glanowie. Wkrótce rozpoczęła się zacięta walka z otaczającym dwór wojskiem carskim. Leon Bończa-Rutkowski wziął w niej czynny udział. Jako weteran wojenny z doświadczeniem dowódczym, praktycznie przejął dowództwo nad powstańcami. Po czterogodzinnej walce, w której wojsko spaliło zabudowania gospodarcze oraz dach dworu, Rosjanie odstąpili od oblężenia, tracąc około 60 swoich żołnierzy. Dwór został skutecznie obroniony i przeszedł do legendy jako symbol heroizmu powstańców.

Odszedł wielki Polak

Straty Polaków wyniosły 9 zabitych oraz jedna osoba cywilna, kobieta pracująca w dworze. Leon Bończa-Rutkowski, tuż po skończonej bitwie, został śmiertelnie trafiony przez rosyjskie kule, ukrytych w piwniczce dworskiej kozaków i jeszcze tego samego dnia zmarł. Jest on pochowany na Starym Cmentarzu w Imbramowicach, we  wspólnej mogile z przyjacielem Stanisławem Novákiem.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Foto: CC BY-SA 3.0 pl

Lämna ett svar