PODRÓŻE PO POLSCE: Gałkówek. Wieś rolniczo wypoczynkowa

Gałkówek, to historyczna wieś rolniczo-wypoczynkowa, należąca do województwa łódzkiego.  Znajduje się ona w powiecie Koluszki. Gałkówek ma bogatą przeszłość historyczną, a przy okazji znalazł się na liście miejscowości walczących o swoją przynależność narodową, zarówno podczas zaborów jak też i I oraz II wojny światowej. Wieś ta istniała już od czasów panowania dynastii Piastów. Najwcześniejsza wzmianka w źródłach pisanych dotycząca Gałkówka, pochodzi z 1230 roku. W 1534 roku Gałków liczył już 40 domów.

Okres zaborów

Dużą rolę w życiu wsi odegrał kościół, gdyż wieś stanowiła własność Biskupstwa Włocławskiego. To właśnie kościół organizował nabożeństwa błagalne w czasie zaborów, w czasie postań narodowych oraz podczas trwającej wojny obronnej. Parafia Gałkówek, założona została w dniu 17 listopada 1636 roku. W roku 1799 Gałków stał się własnością rządową.

Dwór szlachecki

Duży wpływ na życie mieszkańców wspomnianej wsi, miał dwór szlachecki w Gałkówku. Był on świadkiem wielu wydarzeń historycznych. To właśnie mieszkańcy dworu, konsolidowali się z mieszkańcami pobliskiej wsi, aby witać wojska napoleońskie ciągnące na wyprawę rosyjską, w których Polacy upatrywali swojego wyzwolenia spod jarzma zaborów. Witano również wojska Cesarza Francuzów po doznanej klęsce w 1812 roku pod Moskwą. Ratowali chorych i rannych żołnierzy, dzieląc się z nimi ostatnim kęsem chleba. Z wyczerpania i chorób zmarło tu kilkunastu żołnierzy francuskich, o których mogiłach pamięta się do dnia dzisiejszego. Pochowano ich na pobliskim wzgórzu, a powstającą w pobliżu wioskę nazwano Mogiłki.

Powstanie styczniowe

Gałkówek bardzo dużą rolę odegrał podczas powstania styczniowego. To właśnie tutaj, w pobliskich  lasach gałkowskich koncentrowali się powstańcy 1863 roku. W pobliżu kościoła z rąk rosyjskiego zaborcy, zginęła polska czata powstańcza. Dla upamiętnienia tego wydarzenia część wsi nazwano Czatolinem. Mieszkańcy Gałkówka, chętnie garnęli się w szeregi powstańcze, walcząc nie tylko za upragnioną wolność, ale przede wszystkim za sprawiedliwość. Poległym polskim powstańcom z 1863 roku, Ziemia Brzezińska leżąca opodal Gałkówka, ufundowała kamień z rzeźbą orła w koronie i napisem POWSTAŃCOM 1863 R – ZIEMIA BRZEZIŃSKA. Kamień ten do dnia dzisiejszego, znajduje się tutaj jako atrakcja turystyczna.

Strajk szkolny 1905

W latach 1904–1908 podczas masowych rozruchów rewolucyjnych, przebywali tu bojownicy narodowi. Zaś w roku 1905, dzieci szkolne brały udział w strajku, demonstrując w ten sposób chęć pobierania nauki w języku ojczystym.

Okres wielkiej wojny

W czasie I wojny światowej, na polach Gałkówka rozegrała się duża bitwa, w której zginęło około 800 żołnierzy niemieckich i rosyjskich. Ich mogiły znajdują się w lesie gałkowskim i w pobliskiej Pustułce. Tu dowodził wojskiem niemieckim generał Karl Litzmann. Dla upamiętnienia jego osoby podczas II wojny światowej, Niemcy nazwali Łódź Litzmannstadt. O ciężkich dla mieszkańców Gałkówka latach I wojny światowej, świadczy napis wycięty w korze ogromnego buka rosnącego w pobliskim lesie brzmiący tak…. ”ROK 1916 – rok nędzy i niepokoju”….

Okres II wojny światowej

W czasie II wojny światowej przez wieś Gałkówek, przebiegała granica między ziemiami włączonymi do Rzeszy Niemieckiej, a tak zwanym Protektoratem. Podczas wojny obronnej, doszło tu do masowych rozstrzeliwań mieszkańców Łodzi oraz pobliskich wsi, w tym wioski Gałkówek. Na tym terenie w czasie wspomnianej wojny, dochodziło często do masowych mordów wykonanych na dzieciach i ludności cywilnej.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Foto: Wikipedia

 

Lämna ett svar