PODRÓŻE PO POLSCE: Dzieje miasteczka Iłża

Iłża (Islza, Ischlsa, Hyslsa, Eslza) to miasto leżące na południowym krańcu Mazowsza. Położone jest ono na północnym stoku Wyżyny Kieleckiej.

Iłża istniała już jak podają nam źródła historyczne, w wiekach średnich. Do 1789 roku stanowiła ona własność biskupów krakowskich. Początkowo Iłża jako osada, zniszczona została dotkliwie w latach w 1241 i 1260, w czasie najazdów mongolskich.

Magdeburska lokacja miasta

Prawa miejskie prawdopodobnie nabyła Iłża w roku w 1239. Lokowana była ona na prawie magdeburskim. Był tutaj wzniesiony piękny zamek kamienny zamek, jako szczególna wizytówka miasta, dzięki staraniom biskupa Jana Grota. Miasto stanowiło centrum biskupich dóbr, aż do roku 1645.

Czasy złotego wieku

W piętnastym stuleciu, w całej Polsce zasłynęła ceramika iłżecka. Był tutaj dobrze rozwinięty cech ceramików iłżeckich. Rozwój miasta nastąpił, w związku z ogólnym rozwojem handlu w kraju, a samo miasto znajdowało się na szlaku handlowym ułatwiającym zbyt towaru. W 1576 roku wybudowano na rynku iłżeckim ratusz, który w XVII wieku zyskał wieżę wzniesioną z nakazu biskupa Marcina Szyszkowskiego.

Goście na zamku

Na iłżeckim zamku gościli tacy wielcy naszego kraju jak Władysław Jagiełło,  Aleksander Jagiellończyk, Zygmunt III Waza, a także jego syn Władysław IV. Władysław IV, spotkał się na zamku iłżeckim po raz pierwszy ze swoją narzeczoną Cecylią Renatą. Podobno do dziś pojawia się na ruinach zamkowych duch Cecylii Renaty, która sobie już za życia bardzo upodobała to miejsce. Gościli tu także wybitni humaniści, jak dla przykładu Jan Kochanowski.

Rozkwit garncarstwa

W XVII wieku, w Iłży kwitło garncarstwo. W latach 1615–1619, miejscowi kupcy dostarczyli kupcom krakowskim 312 transportów bardzo dobrej jakości garnków. Garncarze iłżeccy mieli prawo do sprzedaży swych wyrobów nawet pod Zamkiem Królewskim, co było ogromnym przywilejem.

Upadek Miasta

Upadek miasta rozpoczął oczywiście potop szwedzki. Najazd wojsk sprzymierzonych ze Szwedami będących pod komendą Jerzego Rakoczego, zniszczył Iłżę. W dniu 17 lipca 1789 roku Iłża przeszła na własność skarbu państwa. Zaś po III rozbiorze Polski, znalazła się w Królestwie Polskim. W 1850 roku powstała tu gmina żydowska z napływowych z Anglii Żydów.

Okres powstania styczniowego

W roku 1864, doszło tu do bitwy podczas powstania styczniowego, w którym wspomniani Żydzi w niewielkiej liczbie brali udział, walcząc oczywiście po stronie Polaków. W ramach sankcji carskich za udział mieszkańców w powstaniach miasto straciło prawa miejskie w 1867 roku. Pomimo tego jako osada, Iłża była siedzibą powiatu iłżeckiego utworzonego w 1866 roku. W 1903 roku w wyniku pożaru przestała istnieć fabryka ceramiki iłżeckiej.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Foto: Wikipedia + Ewa Michałowska-Walkiewicz

Lämna ett svar