PODRÓŻE PO POLSCE: Kopiec. Świętokrzyska osada neolityczna

Kopiec, to świętokrzyska wieś położona w  województwie świętokrzyskim. Usytuowana jest ona w powiecie opatowskim w gminie Iwaniska. Kopiec jest wsią sołecką, rozciągającą się nad rzeką Pokrzywianką, należącą do parafii Mydłów. Wpisana jest ona do dóbr Ujazd. Aby zachęcić do odwiedzania tego właśnie miejsca, władze gminne postanowiły założyć tu osadę neolityczną.

Neolit ze słownika greckiego tłumaczy się jako noes czyli nowy, litos znaczy po prostu kamień. Całość tego słowa oznacza zatem młodszą epokę kamienia gładzonego. Jego charakterystyczne cechy to uprawa roślin, a także hodowla i udomowianie zwierząt. Proces ten nazwano niegdyś „rewolucją neolityczną”, ponieważ wcześniejsze ludy nie były zainteresowane poprzez prowadzenie koczowniczego trybu życia, ani hodowlą ani uprawą. W neolicie rozwijały się też nowe techniki obróbki kamienia, takie jak gładzenie jego powierzchni i wiercenie w nim otworów. Czyniono to dlatego, ponieważ ten prosty materiał jakim jest kamień i jego obróbka, stanowił podstawę wytwarzania pierwszych narzędzi rolniczych i prostych sprzętów wyposażenia domowego. We wspomnianej osadzie w Kopcu, można zatem podziwiać pierwsze mini osiedla ludzkie, które są wyposażone w elementy wykonane z kamienia.

W dziewiętnastym wieku

Termin Neolithi, został wprowadzony w roku 1865 przez Johna Lubbocka, by  oznaczyć nową pradziejową technikę wytwarzania narzędzi z kamienia. Neolit najwcześniej rozpoczął się w obszarach Półksiężyca, na początku IX tysiąclecia p.n.e. Później około 8 tys. lat p.n.e. na terenach Chin, a następnie pojawił się na obrzeżach Starego Kontynentu.

Uprawy neolityczne

W neolicie zaczęto uprawiać takie rośliny jak samopszę, czyli nic innego jak archaiczną pszenicę, proso, jęczmień, groch, soczewicę, a z biegiem lat i żyto.  Uprawy te, prowadzone były w oparciu o gospodarkę żarowo-kopieniaczą. Najstarsze znaleziska osad z zachowanymi gatunkami jęczmienia i samopszy, datowane są na 8350 p.n.e. Pod koniec neolitu następuje wprowadzenie tak zwanej orki sprzężajnej. Już wtedy ludzie wiedzieli, że pod kolejną uprawę i wcześniejszy zasiew, trzeba glebę spulchnić i przewrócić na drugą stronę pierwszą jej warstwę.

Hodowla

Neolityczna hodowla ograniczała się do trzymania przez człowieka kóz i owiec. Już wtedy udomowiony był pies. Około 7000 lat p.n.e. udomowiono świnie leśne i bydło.  Wtedy też pojawiła się pierwsza ceramika. Właśnie wtedy rozwijają się pierwsze kulty religijne, gdzie jako pierwszą czczono boginię Matkę Naturę. Wtedy to zaczęto wytwarzać pierwsze kultowe figurki ceramiczne przedstawiające jej postać.

Te wszystkie elementy nawiązujące do życia człowieka w epoce neolitycznej, można zobaczyć w świętokrzyskiej osadzie Kopiec, w której panuje atmosfera epoki kamienia gładzonego.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Lämna ett svar