PODRÓŻE PO POLSCE: Dobrzyca. Wielkopolskie miasto

Dobrzyca to miasto usytuowane na terenach Wielkopolski, w powiecie pleszewskim. Jest to druga pod względem liczby mieszkańców miejscowość, wspomnianego powiatu.

Dobrzyca przyjęła nazwę od pierwszego właściciela Mikołaja Dobrzyckiego, pieczętującego się herbem Leszczyc. O fakcie zakupu Dobrzycy przez wspomnianego Mikołaja, świadczy wpis do ksiąg ziemskich, który pochodzi z 1327 roku. Osada rozwijała się dzięki traktowi handlowemu biegnącemu z pobliskiego Koźmina, aż do Kalisza. Lokacja miasta, sytuowana była na prawie magdeburskim. Dziś przyjmuje się, że prawa miejskie, miasto to otrzymało dnia 16 maja 1440 roku, od króla Polski Władysława Warneńczyka. Z chwilą otrzymania praw miejskich nastąpił podział tegoż miasta.

Wtedy to, wspomniana miejscowość dzieliła się Dobrzycę miasto i Dobrzycę wieś, zwaną również Klonowem. Dobrzycę i Klonów, oddzielała rzeczka Patoka. Otrzymanie praw miejskich przyczyniło się również do rozkwitu gospodarczego tego terenu, poprzez organizowanie tutaj jarmarków i targów. Z tego właśnie powodu, miasto to w bardzo szybkim tempie stało się bardzo zamożne, jak również dzięki korzystnemu położeniu przy szlaku handlowym. Mieszkańcom pozwolono zakładać sady między wsią Dobrzycą a młynem, leżącym obok bogatej w narybek sadzawki. W czasie wojny trzynastoletniej prowadzonej pomiędzy Koroną Polską a Krzyżakami, Dobrzyca wystawiła w roku 1458,  zastęp pieszy ciągnący na odsiecz oblężonej polskiej załogi na zamku w Malborku.

O zamożności miasta może świadczyć zapis widniejący w Księdze Miejskiej z roku 1618, w którym roczny dochód wyniósł 15 florenów i 24 grosze. Księga chrztów kościoła parafialnego donosi nam, o istnieniu w Dobrzycy kilku rzemiosł, którymi trudnili się jej mieszkańcy, a były to: młynarstwo, piekarstwo, rzeźnictwo, olejnictwo, stolarstwo, ciesielstwo, bednarstwo, kowalstwo, węglarstwo, kołodziejstwo, szewstwo, sukiennictwo, garbarstwo i garncarstwo. Mimo tak rozległego rzemiosła, miasto liczyło nie więcej niż tysiąc mieszkańców.

Podczas potopu wojsk szwedzkich, Dobrzyca była doszczętnie zniszczona. Szczególne ataki na ten teren, miały miejsce w roku 1655, kiedy to w Dobrzycy stacjonowały wojska hetmana polnego Jerzego Lubomirskiego, odpierającego najazd szwedzkiego wroga.

Znana wszystkim stara legenda głosi, że sam Jerzy Lubomirski nocował w dobrzyckim pałacu, gdzie miał cudowny sen. Według proroczego snu pobił on wojska królewskie pod Częstochową, ale poniósłszy znaczne straty cofnął się z powrotem na Wielkopolskę. Od tej pory, gdy tylko ktoś chciał uchylić sobie rąbka tajemnicy, nocował w murach starego dobrzyckiego zamczyska.

Pod koniec XVIII wieku, następuje ożywienie gospodarcze zniszczonej wcześnie Dobrzycy. Po pożarze, który miał miejsce  w 1777 roku, odbudowano miasto i nadano mu czytelny wyraz architektoniczny z czworobocznym rynkiem. W 1778 roku, zbudowany został tu obecny kościół drewniany posiadający piękne wyposażenie wnętrza, w stylu rokokowym pochodzącym z lat 1780-1783, a wykonane ono było przez rzeźbiarza kaliskiego Franciszka Eytnera. Miasto otrzymało wówczas nowe przywileje m.in. organizowało tu dwanaście jarmarków okolicznościowych.

W czasie zaboru pruskiego, Dobrzyca należała do powiatu krotoszyńskiego. W czasie Wiosny Ludów, mieszczanie wystąpili przeciwko władzom pruskim. Na czele Powiatowego Komitetu Narodowego stał dziedzic Sośnicy, wielki polski patriota Michał Chłapowski. W ręce polskie, dobra dobrzyckie wróciły w 1890 roku. Koniec XIX wieku, to okres, w którym na terenie Dobrzycy powstały pierwsze zakłady przemysłowe, np. mleczarnia, zakład produkcji pantofli, także Kółko Rolnicze, Bank Ludowy, Koło Śpiewacze, a także Bractwo Kurkowe.

Po odzyskaniu przez nasz kraj niepodległości, Dobrzyca miała charakter ośrodka rzemieślniczo-usługowego. Działało tu wile przedsiębiorstw, jak też i wielu wyrobników rękodzielniczych.

W 1939 roku, rozpoczęła się w Dobrzycy okupacja niemiecka, podczas której zmieniono nazwę miasta na Dobberschütz. Nazwa ta obowiązywała do wkroczenia wojsk radzieckich  dnia 24 stycznia 1945 roku.

W okresie powojennym rozwijała się spółdzielczość m.in. powstała tu Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna, Gminna Spółdzielnia, Spółdzielcze Kółka Rolnicze oraz  spółdzielczość mleczarska. Powstało tu też wiele znaczących dla mieszkańców obiektów, takich jak: Gminny Ośrodek Zdrowia, Szkoła Podstawowa, Bank Spółdzielczy. W wyremontowanych i rozbudowanych obiektach znalazły siedzibę Gminny Ośrodek Kultury i Gminna Biblioteka Publiczna.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Lämna ett svar