Rola Pinkasa w literaturze polskiej

Wprowadzenie: Hiszpania wyrzuciła wszystkich Żydów i nastąpił dramat. Bowiem chrześcijaństwo, święta i jedyna prawdziwa wiara, zobowiązuje wiernych by kochali swoich nieprzyjaciół. A jak tu kochać nieprzyjaciół, kiedy już nie ma Żydów? Cesarza, w ogóle Hiszpanię, uratował polski szlachcic.

Stanisław Vincenz – ”Na wysokiej połoninie”, fragment:

Po wielu tygodniach jazdy uciążliwej, po przeprawie przez morze, przybyli do Hiszpanii.

 Brzegi przepełnione były ludźmi, zewsząd powiewały chorągwie. Panowała zupełna cisza. Na brzegu czekał na tronie sam cesarz w atłasach i złocie, w otoczeniu duchowieństwa, rycerzy i dam. Szlachcic odziany w najlepsze szaty, podszedł do cesarza w ukłonach. Tuż za nim dreptał Pinkas. Nikt nie witał szlachcica, nikt nie zwracał nań uwagi. A cesarz zaniepokojony, wśród milczenia powszechnego, zapytał tylko głucho: „A gdzież jest Żyd?“ Odwrócił się szlachcic i wskazał na Pinkasa.

 — O, to jest właśnie mój krawiec, Pinkas, Żyd.

 — Ach, to jest Żyd? — Cesarz prędko wstał z tronu i podszedł do Pinkasa.

 Patrzał nań, patrzał długo. Wreszcie odwrócił wzrok, cały przemieniony, szczęśliwy. Przywitał się wtedy łaskawie ze szlachcicem.

 — Rozumiesz teraz, kuzynie? Oddałeś nam nieocenioną przysługę dla zbawienia naszych dusz. Wiadomo ci chyba, że Żydzi są największymi wrogami nas chrześcijan. A wiara święta nakazuje nam kochać nieprzyjacioły nasze. Lecz skąd ich wziąć? Teraz popatrzyłem nań, teraz pokochałem go, czuję, że będę zbawiony. A ty, kochany nasz Żydzie — powiedz, powiedz, czego chcesz za to?

Zgnębiony Pinkas nie wiedział, co się doń mówi. /…/ Za cesarzem stali w pogotowiu w szeregach dostojnicy kościelni i świeccy. Naprzód przystąpił do Pinkasa arcybiskup Hiszpanii, po czym arcybiskupi poszczególnych prowincji, po czym magnaci hiszpańscy, po czym ministrowie i dostojnicy dworu cesarskiego i rządcy krajów cesarskich…

Andrzej Szmilichowski

Lämna ett svar