PODRÓŻE PO POLSCE: Zamek w Goli Dzierżoniowskiej

Zamek w Goli Dzierżoniowskiej wybudowany został przez Leonarda von Rohnau w 1580 roku, w niewielkiej wsi leżącej w gminie Niemcza. Został wzniesiony w celach wypoczynkowo- rekreacyjnych, ponieważ Leonard wiedział o niezwykłym klimacie tego miejsca leczącym wszelkie schorzenia.

Istnieją zapisy świadczące o tym, iż miejsce to było zamieszkane już około 1000 roku, początkowo przez Druidów, a potem ludy bawarskie. Były tutaj liczne chaty wznoszone na kamiennych podstawach, w których mieszkali celtyccy mędrcy.

Pierwotny, pochodzący z epoki odrodzenia, gmach zamku, powstał w latach 1600-1610. Z biegiem czasu, był on przebudowywany i niejednokrotnie zmieniany, co miało miejsce do początku XVIII wieku. Zaniedbany i opuszczony on został na przełomie XIX i XX wieku, lecz gdy dostał się w polskie ręce został odrestaurowany.

Podczas II wojny światowej, zamek został w znacznym stopniu zniszczony. Jego ostatni właściciele, czyli rodzina von Prittwitz und Gaffron, zostali zmuszeni do opuszczenia posiadłości, która przeszła pod zarząd powojennych władz polskich.

Park otaczający posiadłość został w początkach XX stulecia zdewastowany, ale obecnie zarówno zamek jak i park są objęte całkowitą ochroną. Zamek w Goli Dzierżoniowskiej jest szczególnie interesującym miejscem, jako jedna z najstarszych i największych renesansowych budowli zamkowych w okolicy dolnośląskiej. Gdy znajdziemy się w tym miejscu, nie tylko możemy oglądać wspaniały zamek z portalem dekoracyjnym oraz z portykiem sgraffitowych elewacji, ale też możemy upajać się cudowną okolicą.

Zamek ten został wzniesiony na kamiennej skarpie w 1580 roku, co potwierdza inskrypcja umieszczona nad głównym wejściem „W imię Boga Amen”. W dniu 29 lutego 1580 roku Leonard von Rohnau rozpoczął budowę zamku i jak głosi stara legenda….dzięki Bogu przykrył ją dachem, tuż przed nadciągającą mroźną zimą, dlatego też wspomniana inskrypcja nawiązuje do tego wydarzenia. Zamek ten, podobno był usytuowany w miejscu małego średniowiecznego zameczka. Ta budowla średniowieczna miała charakter obronny, na co wskazuje stroma skarpa po stronie zachodniej zamkowej budowli. Jest tutaj także wykopana fosa po stronie wschodniej oraz podwójne kamienne mury otaczające gmach zamkowy.

Zamek renesansowy zbudowano w formie czworoboku z wewnętrznym dziedzińcem. Na środku dziedzińca do tej pory rośnie 700-letnia lipa, pod którą to Druidzi składali ofiary swoim bóstwom. Na początku XVII wieku do początkowej zabudowy zamku, dodano wieżę we wschodnim narożniku. Od tamtej pory kształt budynku pozostał niezmieniony.

Park w Goli Dzierżoniowskiej rozciąga się u stóp wzniesienia zamku. Na powierzchni 13 hektarów rośnie tutaj ponad 1600 drzew 36-ciu gatunków z całego świata. Kompleks parkowy nawadniany jest poprzez rozbudowany system wodny. Jego oś stanowi rzeka płynąca przez park, dostarczająca sukcesywnie wody do siedmiu stawów, znajdujących się również na terenie parku. Przez lata większość z nich została zarośnięta i zapuszczona, ale unikalna atmosfera wytwarzana przez kombinację stawów i zieleni nadal ma bezwartościowy wkład w piękno okolicznego krajobrazu. W parku można znaleźć niespotykane bogactwo fauny i flory. Jego trzon stanowi stuletnia aleja bukowa, prowadząca od zamku poprzez park aż do „Uroczyska Siedmiu Stawów”. Ostatnia inwentaryzacja flory w parku w tym miejscu została przeprowadzona jesienią 2001 roku. Dokonano tu specyfikacji 1619 drzew, wśród których wyróżniono 36 różnych ich gatunków.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Foto: Wikimedia

Lämna ett svar