Spotkania ze sztuką i kulturą na szlaku w Bieszczadach – w czasie pandemii

Rozmowa z Markiem Pantułą z Przemyśla, honorowym członkiem Towarzystwa Kultury Polskiej „Jasna Góra” w Tyraspolu (Naddniestrze) oraz prezesem Fundacji „Humana Mundi”*

Wasza Fundacja pomaga od lat osobom niepełnosprawnym…

Pomagamy głównie Polakom mieszkającym za wschodnimi granicami Polski – na Ukrainie, w Rumuni, Mołdawii (również w Naddniestrzu) czy Gruzji. Prowadzimy projekty z zakresu utrzymania i poszerzania wpływu polskiej kultury, akcje humanitarne, czy wreszcie dotyczące dziedzictwa całej ludzkości. Naszą Fundację założyliśmy w roku 2017, by móc w szerszym zakresie realizować wspomniane projekty. Wcześniej były one składane przez różne stowarzyszenia związane z Polonią lub osobami niepełnosprawnymi.

Uczestnicy tegorocznej Akcji Humanitarnej w Bieszczadach (fot. ze zbiorów M. Pantuły)

Szczególnie zależy nam na pozyskiwaniu funduszy od osób prywatnych oraz środków państwowych, tak by móc wspólnie realizować działania, które pomogą innym ludziom w każdym zakresie życia. Szczególne skupiamy się nad pomocą najbiedniejszym, z krajów takich jak: Mołdawia czy Ukraina. Naszej fundacji zależy, aby świat był lepszym miejscem, a ludzie nie przysparzali sobie nawzajem cierpienia, tylko pomagali tym w gorszej sytuacji – czy to związanej ze światem materialnym, umysłowym, czy cielesnym.

Jesteś też organizatorem idei „Kultura na płotach”…

Minęło już ponad 20 lat odkąd realizuję tę ideę, docierając z kulturą i sztuką do miejsc oddalonych od cywilizacji, tam gdzie kultura i sztuka nie dociera lub dociera bardzo rzadko. Zazwyczaj są to małe wioski, osady, miasteczka w Mołdawii i Naddniestrzu, Ukrainie, Bukowinie Rumuńskiej, Gruzji. Istotę tej idei nie stanowią wygodne fotele, sprzęt wysokiej jakości, olbrzymie nakłady finansowe czy wysoka medialność. Istotę tej idei stanowi człowiek, oddalony od postępującej cywilizacji, kultury, osamotniony w swej prostej, ale czystej egzystencji.

Sama idea zrodziła się z naturalnej potrzeby rozwoju świadomości, osobowości, kształtowania się hierarchii wartości i humanizmu. Pamiętamy o tych, którzy nie mogą w pełni uczestniczyć w bogactwie życia na płaszczyźnie aksjologicznej i estetycznej. Wartości, które odkrywa się podczas wspólnego kreowania rzeczywistości na płaszczyźnie sztuki, pozwalają jeszcze bardziej poznawać życie innych ludzi, ich światy, kulturę, co znacznie niweluje wszelkie granice społeczne, religijne, kulturowe, budując nowy, silniejszy charakter danego społeczeństwa.

Podaj jakiś przykład tej działalności.

Takim przykładem może być np. wieś Pietrowałówka w Mołdawii, oddalona od cywilizacji. Wieś ta stała się pierwszy raz w historii miejscem realizacji części niekonwencjonalnego festiwalu transgranicznego „Spotkania ze Sztuką” z udziałem osób niepełnosprawnych, którego byłem autorem. Wernisaże malarstwa, fotografii, rzeźby na wiejskich płotach oraz teatr i  koncerty poezji na wiejskich podwórkach. W czasach pandemii wyjechać za granicę nie jest jednak łatwo. Wszędzie są zakazy i ograniczenia zdrowotne.

Zawędrowaliśmy więc w pobliskie Bieszczady – do Cisnej. Przez ostatnie miesiące, udało się nam na górskich szlakach – w drodze na Tarnicę, Połoninę Caryńską i Rawkę zorganizować czytanie poezji, wernisaże grafiki, malarstwa i linorytu na drzewach. Odbyły się też koncerty poezji z bieszczadzkimi artystami, idealistami, dla których świat wartości zaczyna się i kończy w człowieku. A wartością dodaną była tutaj Akcja Humanitarna dla naszych rodaków z Towarzystwa Kultury Polskiej „Jasna Góra” w Naddniestrzu.

Uczestnicy tegorocznej Akcji Humanitarnej w Bieszczadach (fot. ze zbiorów M. Pantuły)

Na rynku w Cisnej zorganizowaliście spotkania z cyklu „Kultura na szlaku”…

… przy intensywnym deszczu wygrywał swoją melodię niczym Msza h-mol Jana Sebastiana Bacha, a nasz przyjaciel Mateusz Pieniążek, poeta i bard, zagrał i zaśpiewał, wznosząc nasze myśli i uczucia ku stepom mołdawskim, gdzie mieszkają nasi rodacy. Po nim wystąpił Piotr Rogala „Rogalik” z Soliny, piewca Bieszczad, i zaśpiewał  utwory własne i  Edwarda Stachury. Następnie Robert Myszkal z Rymanowa wraz z swoją rodziną zaśpiewali i zagrali muzykę dawną. Nie skończyło się na występach i śpiewach. Małgorzata Dawidiuk z Przemyśla podarowała na licytację swą cenną ikonę. Wyjątkową rzeczą podczas naszej akcji w Cisnej była symultana szachowa, którą rozegrał Hubert Janzer. Jestem pewien, że taką symultanę Hubert rozegra jeszcze nie raz i to w Naddniestrzu. Był wreszcie Street Art Jerzego Jankowskiego. Jego prezentacja miała wielu widzów, gdyż odnosiła się do poezji Edwarda Stachury. To była uczta duchowa przy dźwiękach lutni Roberta Myszkala i poezji śpiewanej w wykonaniu Piotra Rogali.

Kto jeszcze, spoza Waszego regionu, uczestniczył w tych Waszych bieszczadzkich spotkaniach?        

Przyjechało do nas wiele osób z Polski, którzy poprzez swoją sztukę, działalność artystyczną czy naukową zechcieli wesprzeć akcję pomocową dla Polaków w Naddniestrzu, za co im serdecznie dziękujemy! Nasza akcja pomocowa skierowana była do Polaków z Towarzystwa Kultury Polskiej „Jasna Góra” w Mołdawii. A jej organizatorem była Fundacja „Humana Mundi” z Przemyśla.

Rozmawiał: Leszek Wątróbski

*Założycielem fundacji jest Marek Pantuła, działający na rzecz pomocy i rozwoju m.in. w Towarzystwie Walki z Kalectwem, czy Mołdawskim Towarzystwie „Jasna Góra”. Za swoją działalność został wyróżniony Nagrodą Prezydenta Miasta Przemyśla (2006 r.), Nagrodą Marszałka Podkarpackiego (2010 r.) za działania społeczne na rzecz integracji mniejszości narodowych i osób niepełnosprawnych, promowanie kultury polskiej w Kraju i Europie Wschodniej oraz Nagrodą Nominacyjną Jana Rodowicza „Anody” w Muzeum Powstania Warszawskiego 2012 r. Aktualnie jest on odpowiedzialny za projekty realizowane przez fundację Humana Mundi. Projekty realizowane w poprzednich latach:
15 –lat rehabilitacji domowej Jadwigi Sopaty ze wsi Kicznia k. Łącka, osoby głucho-niewidomej i niechodzącej.
Obozy terapeutyczno-rehabilitacyjne dla osób niewidomych i głucho-niewidomych w bezpośrednim kontakcie z przyrodą./Pieniny, Bieszczady, Beskid Wyspowy i Sądecki/
Szkoły Życia dla osób niewidomych i głucho-niewidomych.
Klub Kulturalno – Filozoficzny „Mała Przemyska Arkadia”
Integracyjne Spotkania Filozoficzne w Przemyślu
Terapia osób niewidomych za pomocą sztuki w Galerii Rzeźby „Quo Vadis” Bogusława Iwanowskiego w Tyrawie Wołoskiej
Pomoc humanitarna i terapia dzieci Czarnobyla w Zauczu k/Śniatynia na Ukrainie.
Wyprawy osób niewidomych w Karpaty Wschodnie na Bukowinę Rumuńską.
Bukowińskie Spotkania ze Sztuką na Ukrainie, Rumunii, Mołdawii i Polsce z udziałem osób niepełnosprawnych
Kultura na Płotach w Mołdawii i Rumunii/przekaz kultury w miejscach oddalonych od dużych aglomeracji/
Międzynarodowy Integracyjny Turniej Sztuki Szachowej w Żurawicy dla dzieci i młodzieży
Polscy Artyści Polakom w Naddniestrzu
Współautor powołania Domu Polskiego „Wołodyjowski” w Raszkowie /Mołdawska Republika Naddniestrzańska/
Integracyjne Obozy edukacyjne dla dzieci i młodzieży pochodzenia polskiego z Naddniestrza w Polsce.
Otwarcie Galerii Rzeźby „Angelus” Bolka Majerika we wsi Plesza na Bukowinie Rumuńskiej.
Spotkania międzynarodowe: Wschód i Zachód Wspólne Dziedzictwo Kultury Europejskiej.
Humanitarne Akcje Medyczne w Mołdawii i Naddniestrzu.
Foto: Marek PANTUŁA (fot. Leszek Wątróbski) 

      

Lämna ett svar