PODRÓŻE PO POLSCE: Jedlinka. Urocze miasteczko województwa dolnośląskiego

Jedlinka (niemiecka nazwa Mittel) to część miasta o nazwie Jedlina-Zdroju. Jest ono usytuowane w powiecie wałbrzyskim, na pograniczu Gór Wałbrzyskich i Gór Sowich nad Bystrzycą.

Jedlinka powstała prawdopodobnie w połowie XIII wieku jako osada leśna. Głównym zajęciem ówczesnych mieszkańców Jedlinki było zbieractwo i łowiectwo. Czyli podstawą ich codziennej egzystencji, był las i jego dobrodziejstwa. Jednakże osada ta coraz bardziej się rozwijała i rozrastała, a ludzie zaczęli z początkiem czternastego stulecia, posiadać własne gospodarstwa.

W XVII wieku, Jedlinka była to już dużą wsią obejmującą znaczny obszar, położony na północ od dużego jak na tamte czasy miasta Głuszycy. Od 1697 roku, rozpoczęto lecznicze wykorzystywanie tutejszego źródła wody mineralnej, a już w roku 1723 powstało tu uzdrowisko o nazwie Charlottenbrunn. Korzystali z jego leczniczych mocy, wielcy świata polityki nie tylko niemieckiej. Przybywali tutaj też literaci i dziennikarze.

…Pewna Jadźka z Sandomierza

co do pracy co dzień zmierza

wyjechała do kurortu

aby zażyć trochę sportu

bo ją boli tu i tam

jak to zwykle jest u dam….

W XVIII wieku rozpoczęto w Jedlince, eksploatację złóż węgla kamiennego. Już w roku 1742 powstała tu kopalnia Joseph. Kopalnia ta dawała bardzo duży przypływ pieniędzy dla miasta i okolicy. Ale ważnym aspektem jest ten, że ludzie pracujący w kopalni, bardzo podnieśli status ekonomiczny swojej rodziny. Dzięki nim miasto miało spore wpływy podatkowe. W drugiej połowie XVIII stulecia, wieś ta była dużym ośrodkiem tkactwa chałupniczego, a w 1771 roku powstał tu pierwszy bielnik, czyli mówiąc prosto pierwsze płótno. Usługi szerzące się w Jedlince oparte o tkactwo i handel płótnem, podnosiły także wzrost ekonomiczny miasta.

Na początku XIX wieku, wieś znacznie rozwinęła się, w 1840 roku składała się ona z trzech części w których było łącznie prawie 200 domów, pałac, dwa folwarki, 5 młynów wodnych, 2 gorzelnie, tartak, kościół, szkoła katolicka i wiele warsztatów rzemieślniczych. Od połowy XIX wieku wieś została uzdrowiskowym zapleczem Jedliny-Zdroju, powstało tu także kilka gospód, a w okolicy wytyczono szlaki turystyczne. Jedlinka znana była w okolicy ze zbawiennego lecznictwa chorób gastrycznych i skórnych. Z czasem nie tylko stosowano picie wody mineralnej, z której słynęła ta miejscowość, ale stosowano u chorych na reumatyzm i artretyzm kąpiele lecznicze właśnie w tej wysoko zmineralizowanej wodzie. Znane już były wtedy sławne pary, które lecząc się w jedlińskich wodach mineralnych, z biegiem czasu zawierały ze sobą związek małżeński.

…Chociaż widzę cię mój Janku

co dzień kaszlę bez ustanku

lecz w miłości jestem szale

pobierzmy się w karnawale…

W 1910 roku, miejscowość ta liczyła 1624 mieszkańców, a w roku 1933 ich liczba wzrosła do 1772 osób. W czasie II wojny światowej w miejscowości tej znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Gross – Rosen. Po 1945 roku charakter miejscowości nie zmienił się, nadal była to wieś rolniczo-przemysłowa, która nadal pełniła rolę znaczącego na świecie kurortu..

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Foto: Wikipedia

Lämna ett svar