PODRÓŻE PO POLSCE: Kluki. Wieś pomorska

Słowo „kluka” w dialekcie kaszubskim ma wiele znaczeń. Tak nazywa się tyczka drewniana z hakiem do wyciągania wody ze studni, taką nazwę posiada jarzmo na woły, a także duży zakrzywiony nos oraz laska sołtysa o charakterystycznych kształtach. Od któregoś z tych znaczeń, na zasadzie przezwiska, pojawiło się określenie nazwy wspomnianej wsi. Nazwisko Kleka pojawiało się w księgach metrykalnych kościoła w Smołdzinie począwszy od drugiej połowy XVI wieku. Później spotykamy je przede wszystkim we wsi Kluki. Z biegiem czasu zmieniała się pisownia tego dziwnego nazwiska. W XVIII stuleciu, pisano je: Klek, Kleka, zaś w XIX wieku przybiera ono formę niemiecką Klick, Klück.

Nazwa wsi Kluki pojawia się po raz pierwszy na początku XVIII wieku, w dokumentach, w których wymienia się zagrody „na Klukach” koło wsi Wottok późniejsza bardziej spolszczona nazwa Otok. W dokumentach tych wymienia się jako mieszkańców wspomnianych zagród głównie Kluków, czyli typowych rodzimowierców tej wioski.

W piętnastym stuleciu, część osady należała do majątku rycerskiego rodziny de Zinne (de Czinna), a część do rodziny von Küssowów. W roku 1555, wymieniono jako właścicieli części wsi przedstawicieli rodziny von Steinwehrów. Ziemie von Steinwehrów, weszły w skład majątku von Küssowów. W roku 1739 właścicielem majątku w Klukach był kapitan Georg Ehrenreich von Küssow. Po jego śmierci majątek przeszedł w posiadanie syna Carla Wilhelma von Küssowa, który w roku 1852 otrzymał tytuł hrabiowski. Gdy wspomina się tutaj o zjawiskach paranormalnych jakie występują w tej wsi, jednym z nich jest pojawiający się duch kapitana Georga, który za beczkę rumu sprzedał trzech parobków, których nowy właściciel zabił wymierzając im tęgie lanie. Po jego śmierci właścicielem majątku (razem z Koszewem) był Friedrich Ludwig von Küssow, zaś w następnych latach wspomniana wieś przeszła na własność w ręce majora Hansa Georga von Ploetz. Ten natomiast zamknął w piwnicy swoją narzeczoną Jadwigę, którą posądzał o zdradę. Zapomniawszy o niej wyjechał on na dwa tygodnie do nadmorskiego kurortu, Jadwiga zaś zmarła z głodu i pragnienia, odbywając kare w piwnicy. Jej duch pojawia się w każdą rocznicę jej śmierci przypadającą na miesiąc czerwiec. Okoliczni mieszkańcy widują zjawę po dziś dzień, ale nie wiedzą dlaczego oplątana jest ona grubym łańcuchem dającym niesamowity pogłos podczas spacerów ducha Jadwigi.

W 1809 roku, majątek odziedziczył podporucznik, późniejszy radca ziemski August Ferdinand von Ploetz. Po jego śmierci majątek przeszedł w posiadanie wdowy Louise z domu Maltzahn i ich pięciorga dzieci. W 1841 roku wieś Kluki, została sprzedana ekonomowi Bernhardowi Heinrichowi Felixowi Holmowi z Anklam. Natomiast w roku 1861, właścicielem majątku został niejaki Wilhelm Holtz.

Od 1864 roku Kluki należały do rodziny Dudy’ch. W 1884 roku właścicielem folwarku był Franz Dudy. Wówczas to majątek liczył 518 ha ziemi,a jego właścicielem był emerytowany kapitan Ludwig Dudy. W 1905 roku folwark należał do Hansa Lange, zaś w okresie pierwszej wojny światowej właścicielem majątku był porucznik Max Schultz. Max sprzedał majątek za długi karciane Auguste Victorii Glahn. Po II wojnie światowej dawny majątek, został upaństwowiony a dawny pałac należący do właścicieli folwarku rozebrany

We wsi zachował się późnoklasycystyczny dwór o powierzchni 975 m kv zbudowany w pierwszej połowie XIX wieku, należący najprawdopodobniej do administratora majątku lub dalszych członków rodziny. Jest to budynek parterowy z użytkowym poddaszem, z pseudoryzalitem poprzedzonym portykowym gankiem zwieńczonym pięknym tarasem. Dach jest ozdobiony wystawkami daszkowymi. Wspomniany dach ten jest  dwuspadowy z naczółkami i świetlikami w formie „wolich oczu”. W 1948 roku obiekt został przeznaczony na potrzeby funkcjonującej w nim szkoły podstawowej oraz na mieszkania dla nauczycieli. Obecnie budynek po gruntownym remoncie, należy do prywatnego właściciela.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Zdjęcia: Ewa Michałowska-Walkiewicz

 

En reaktion på ”PODRÓŻE PO POLSCE: Kluki. Wieś pomorska

Lämna ett svar