PODRÓŻE PO POLSCE: Ludźmierz. Małopolska wieś

Ludźmierz to niewielka wieś leżąca w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim. Usytuowana jest w Kotlinie Nowotarskiej, na lewym brzegu Czarnego Dunajca.

Jest to najstarsza wieś na Podhalu. W roku 1234 w Ludźmierzu rozpoczęła się budowa kościoła. Cystersi z Jędrzejowa otrzymali z rąk Teodora Gryfity ziemię zwaną Ludźmierz, na której pobudowano w 1238 roku kościół. Cystersi mieszkali w Ludźmierzu aż do roku 1834, prowadząc swój majątek ziemski z uprawą rośli i hodowlą zwierząt włącznie.

W 1333 roku wieś została osadzona na prawie magdeburskim. Zasadźcą wsi był Mikołaj Kuźnich, który otrzymał prawo wykarczowania lasów leżących nad potokiem Lepietnica, a także po obu stronach Czarnego Dunajca. We wsi wybudowano karczmę, jatki mięsne, piekarnię, zakład szewski oraz młyn. Wszystko to miało stanowić uposażenie sołtysa.

Ludzimierz ściągał do siebie wielu turystów, jak i pątników. Figura maryjna znajdująca się w samym centrum kościoła, słynęła z wielu łask, którymi obdarzała wizytujących w Ludźmierzu pielgrzymów. W okresie zaborów Ludźmierz, wraz z pobliskim Krauszowem i Rogoźnikiem, stanowił odrębne dominium. W wyniku reform józefińskich, czyli reform administracyjno-kościelnych, majątek klasztorny w Ludźmierzu został skonfiskowany na rzecz Funduszu Religijnego w roku 1782. W dniu 7 czerwca 1819 roku klucz ludźmierski w drodze licytacji nabyty został przez Wojciecha Przerwę Tetmajera za cenę 14095 florenów.

W latach 1824-1859 właścicielem Ludźmierza była pochodząca z Węgier rodzina Homolaczów. Później w 1859 roku majątek ludźmierski, w drodze pierwokupu, kupił Adolf Przerwa Tetmajer. Tutaj urodził się wielki polski poeta, Kazimierz Przerwa Tetmajer.

W latach 1877-1883 trwał proces pozbywania się dóbr tetmajerowskich. Toteż, w niedługim czasie, wszelkie zabudowania wraz z ogrodem i polem nabyli Żydzi z Nowego Targu.

W Ludźmierzu znajduje się sanktuarium, które 18 maja 2001 roku zostało podniesione do godności bazyliki mniejszej. Jest to religijne centrum Podhala.

15 sierpnia 1963 roku w Ludźmierzu miało miejsce wydarzenie, uznawane przez niektórych za prorocze. W trakcie Uroczystości Koronacji figury Matki Boskiej Ludźmierskiej, której przewodniczył prymas Polski Stefan Wyszyński, biskup krakowski Karol Wojtyła, chwycił w locie berło, które wypadło z ręki figury maryjnej. Wydarzenie to zostało zarejestrowane i można je zobaczyć w filmie ŚWIADECTWO. Wszyscy zrozumieli to, że Maria chce oddać panowanie nad polskim kościołem, w ręce przeszłego papieża Polaka.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Lämna ett svar