PODRÓŻE PO POLSCE: Mokrsko

Mokrsko, to wieś leżąca w województwie łódzkim, należąca do powiatu wieluńskiego. Miejscowość ta usytuowana jest na trasie prowadzącej z Byczyny do Wielunia.

Mokrsko było notowane w starych źródłach pisanych jako Mogre, Mocizco, Moxsko, lub też Mokrzko. Pierwsza wzmianka o tej miejscowości pochodzi z 1220 roku, z dokumentu biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża. W dokumencie tym wymieniona jest w obecnej formie Mokrsko. Po raz kolejny pojawia się w roku 1273, kolejny zapis historyczny dotyczący tej miejscowości, w związku z przejęciem jej części przez klasztor w Ołoboku.

W roku 1287 książę Henryk IV Prawy przekazał wieś, tytułem odszkodowania, w dożywocie arcybiskupowi gnieźnieńskiemu. Szesnastowieczny obraz Mokrska stanowi natomiast dokładną relację, z tytułu własności królewskiej, zaś dwa wieki później Mokrsko było już należne starostwu wieluńskiemu i trzem posiadaczom prywatnym takim jak Elżbieta Potocka, Adrian Lanczki i Mikołaj Bobrownicki.

W 1626 roku Aleksander Kożuchowski, sędzia grodzki, miał przebudowywać miejscowy kościół, jego rodzina na stale pozostawała w kręgu współwłaścicieli miejscowości. W czasach I Rzeczypospolitej właścicielemMokrska był Adam Lasocki, stolnik sochaczewski. W okresie porozbiorowym „królewska” część Mokrska, stanowiła dzierżawę rządową. Jej dzierżawcami byli Trepkowie, pieczętujący się herbem Topór.

W okresie okupacji hitlerowskiej ludność polska została stąd wysiedlona, a jej miejsce zajęli koloniści niemieccy sprowadzeni w ramach niemieckiej akcji Heim ins Reich.

Z ciekawostek: w 1732 roku w Mokrsku ukazał się druk Constytucye, statua y przywileje koronne y W.K.Lit. na walnych seymach od roku pańskiego 1550 aż do roku 1726 uchwalone […]. W ówczesnych szkołach pijarskich, dzieło to było traktowane jako podręcznik do nauczania historii Polski.

Obecnie Mokrsko jest największą miejscowością w gminie, do której przynależą jeszcze wsie: Kazimierz, Słupsko i Piaski. Ostatnim właścicielem Mokrska była Alojza Jakowicka, wyróżniająca się wielką umiejętnością ekonomiczną. W 1905 roku, kolejna właścicielka wsi Halina Jakowicka przyprowadziła do Wielunia banderię chłopską, na miejsce kaźni powstańców 1863 roku. Została za to ukarana kilkuset rublową grzywną. W centralnym miejscu Mokrska stoi pomnik upamiętniający mieszkańców, którzy zginęli za Ojczyznę w powstaniach narodowych. Pierwszy pomnik, wzniesiony był w 1934 roku z głazów narzutowych i był poświęcony poległym i zaginionym żołnierzom podczas wojny polsko-bolszewickiej pochodzącym z terenu ówczesnej gminy Mokrsko. Uległ on wyburzeniu po wkroczeniu okupantów niemieckich do Mokrska w 1939 roku. W pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej wzniesiono nowy pomnik w kształcie prostopadłościanu, zwieńczonego betonowym orłem bez korony, z lekko rozpostartymi skrzydłami.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Lämna ett svar