Szwedzkie wątki ”Rozmów” Jerzego Illga

W drugiej połowie lat 1980. Jerzy Illg (później redaktor naczelny wydawnictwa Znak) pracował w Sztokholmie ”na czarno”, sprzątając i pełniąc nocne dyżury w recepcji hotelu Residens na Kungsgatan.

To doświadczenie ułatwiło mu później przeprowadzenie tamże profesjonalnych wywiadów dla Tygodnika Powszechnego, NaGłosu i Res Publiki z noblistami, jak Czesław Miłosz i Josif Brodskij, a także dodającymi do portretu tego ostatniego nowych barw: prof. Zofią Kapuścińską-Ratajczak, ”Polką honoris causa” Natalią Gorbaniewską i litewskim polonistą Tomasem Venclova. Wiele z tych wywiadów przedrukowano później w książkach, drugoobiegowej Divertimento sztokholmskie (1988) i już pierwszoobiegowej  Reszty nie trzeba (1993). Dowodzą one m.in. jak ważnym elementem dysydenckiej edukacji pisarzy był w ZSRS kontakt z polskim językiem, prasą i książkami, wnoszącymi nieco swobodniejszego oddechu z ’najweselszego baraku’ i dającymi dostęp do wielu przekładów z literatury ’wolnego świata’.

Ale prawdziwym ’szwedzkim’ wywiadem jest rozmowa z fotografem, pisarką i reżyserem filmowym Joanną Helander, realizującą swe różnorodne zainteresowania i umiejętności między Göteborgiem i śląską małą ojczyzną. Wątek śląski uzupełnia rozmowa z filmowcem Kazimierzem Kutzem, a inny, szeroko zakrojony element tego obszernego zbioru, to rozmowy kalifornijskie nad zatoką San Francisco, poza Miłoszem także z Robertem Hassem, Leonardem Nathanem i Richardem Lourie.

Aleksander Kwiatkowski

Jerzy Illg: Rozmowy, Kraków 2014, Znak s. 352

Lämna ett svar