Muzeum Narodowe w Sztokholmie: pierwsze publiczne muzeum sztuki na świecie

Kilka miesięcy temu ponownie swoje podwoje otworzyło Muzeum Narodowe w Sztokholmie. W 2013 roku zamknięte zostało, by przeprowadzić konieczną renowację. Wykonano imponującą pracę – ta najważniejsza galeria sztuki w Szwecji zyskała budzący podziw blask, a zamiast około 1700 eksponatów, dostępnych wcześniej dla zwiedzających, dzisiaj można zaprezentować niemal 5000!

Obecny budynek muzeum powstał w 1866 roku zaprojektowany przez niemieckiego architekta Fredricha Augusta Stulera. Nad monumentalnym holem, gdzie pną się w górę schody, umieszczono freski Carla Larssona, które najlepiej podziwiać stojąc na pierwszym piętrze olbrzymiego holu. Ale samo muzeum powstała niemal 100 lat wcześniej, dopiero póśniej przeniesiono je do budynku wybudowanego na Blasieholmen, naprzeciwko zamku Trzy Korony. Było to pierwsze publiczne muzeum sztuki na świecie.

Historia zbiorów Muzeum Narodowego w Sztokholmie ma swoje początki już w XVI wieku za czasów króla Gustawa Wazy, a zapoczątkowała ją kolekcja zgromadzona na zamku Gripsholm w Mariefred. W zbiorach znalazły się dary, zakupy a także łupy wojenne, w tym duża część z Pragi. Po abdykacji królowej Krystyny w 1654 roku część kolekcji wywieziona została do Rzymu, w tym dzieła włoskich mistrzów renesansowych, później część zbioru spłonęła w pożarze zamku Trzy Korony w maju 1697 roku.

Za rzeczywistego twórcę obecnej kolekcji uważa się Carla Gustava Tessina, który był ambasadorem Szwecji w Paryżu w latach 1739-1742. To właśnie on zgromadził wybitne dzieła francuskich i holenderskich mistrzów, które odkupiła od niego później królowa Lovisa Ulrika. Z kolei król Gustaw III, pod koniec wieku XVIII, kupił cenną kolekcję antycznych rzeźb, które są dzisiaj podstawą zbiorów muzealnych. Po śmierci króla zbiór przeszedł na własność państwa i w 1792 otworzono na zamku sztokholmskim pierwsze na świecie publiczne muzeum sztuki.

Po wybudowaniu obecnego budynku muzeum przy drodze na Skeppsholmen, blisko Skeppsholmsbron, na pięknym nabrzeżu naprzeciwko Pałacu Królewskiego, przeniesiono całą kolekcję. Dopiero w 1958 roku podzielono ją: dzieła powstałe w XX wieku przekazano Muzeum Sztuki Nowoczesnej, a w roku 1962 zbiory pochodzące ze wschodniej Azji przekazano Muzeum Wschodnioazjatyckiemu. Obydwa muzea leżą niedaleko Muzeum Narodowego na Skeppsholmen.

Dzieła pozostałe w Muzeum Narodowym to imponująca kolekcja europejskiej sztuki i rzemiosła artystycznego od średniowiecza do XIX wieku. Można je oglądać na trzech piętrach pięknego budynku. Na parterze mają miejsce czasowe ekspozycje grafiki i rysunku. Pierwsze piętro poświęcono sztuce stosowanej; zwiedzający odnajdą tu rzeczy niezwykłe – łóżka, w których sypiali królowie, sekretarzyki służące królowym, talerze, z których jadali arystokraci; eksponaty te stanowią pamiątkę czasów, gdy Szwecja była prawdziwą potęgą. Pośród starych gobelinów i mebli można też natrafić na coś nowszego – secesyjne dzbanki do kawy i wazy oraz zaskakujące prostotą szwedzkie drewniane krzesła. Na drugim piętrze zgromadzono znacznie ciekawsze eksponaty. Jest tu wielka obfitość europejskiej rzeźby, imponujące XVII i XVIII-wieczne rosyjskie ikony, obrazy wielu wybitnych malarzy, np. El Greca, Canaletta, Gainsborougha, Gauguina i Renoira.

Rembrandt w Sztokholmie

Największą atrakcją muzeum jest Spisek Klaudiusza Civilisa Rembrandta, wystawiony w sali 33 – jedno z jego największych malowideł monumentalnych. Obraz ten, przedstawiający zgromadzenie zbrojnych wodzów, ilustruje Dzieje Tacyta. W Muzeum Narodowym można oczywiście obejrzeć prace artystów szwedzkich poczynając od XVI, a kończąc na wczesnych latach XX wieku. Do najbardziej znanych należą obrazy XIX-wiecznych szwedzkich mistrzów Andersa Zorna i Carla Larssona oraz obraz Carla Gustava Pilo z XVIII wieku, przedstawiający koronację Gustawa III w Storkyrkan na Gamla Stan. Ciekawostką jest, że ówczesne wnętrze kościoła miały biały kolor, z otynkowanymi filarami, a nie, jak obecnie, ceglanymi.

Po renowacji w muzeum znalazły się miejsca na nowe sale wystawiennicze, wybudowano nowoczesne windy, które świetnie wkomponowano w zabytkową zabudową. Muzeum to nie tylko cenny i unikalny zbiór sztuki (szwedzkiej i światowej), ale także przykład oryginalej i bardzo efektownej sztuki architektonicznej. (ngp)

Lämna ett svar