Historia dywaniarzy

”Krótka historia czyszczenia dywanów” to opowieść o jednym z najciekawszych fenomenów artystycznego undergroundu Łodzi lat 80-tych. Z czasów, gdy przeciętnego obywatela bardziej interesowały obostrzenia stanu wojennego i puste półki sklepowe, niż sztuka.

Czyszczenie Dywanów to nazwa prywatnej mini-galerii prowadzonej w Łodzi przez kilka miesięcy w 1982 roku przez Adama Paczkowskiego i Radosława Sowiaka – kolekcjonerów i artystów. Dywaniarze – bo tak nazywano właścicieli, zarejestrowali firmę usługową zajmującą się czyszczeniem dywanów jako przykrywkę dla działalności artystycznej. Bo warto przypomnieć, że przed 1989 rokiem wszystko musiało być zarejestrowane, a więc – pod kontrolą, a prywatna galeria sztuki nie mieściła się w głowach PRL-owskiej administracji. Korzystając z 2-letniego zwolnienia od podatku (wówczas: zielone światło dla drobnej przedsiębiorczości), w styczniu 1982 r. z wydziału Handlu i Usług Urzędu Miasta Łodzi Paczkowski i Sowiak otrzymali zezwolenie na świadczenie usług dla ludności. Tyle tylko, że nie czyścili dywanów, a zajmowali się sztuką.

W Łodzi, przy ul. Piotrkowskiej 255, zaczęła działać firma Czyszczenie Dywanów. Było to niewielkie, pomalowane na czarno, pomieszczenie znajdujące się na parterze niepozornej, dwupiętrowej oficyny, prywatne mieszkanie Adama Paczkowskiego. Jak opisuje w książce Maciej Cholewiński ”Paczkowski stał się wielkim propagatorem galerii, choć może lepiej by było powiedzieć – ”idei”. /…/ Oczywiście owa idea to tylko hasło, rzucona a niedokończona myśl, ja w każdym razie jej nie poznałem. Przeczuwałem jedynie, że chodzi o życie ze sztuką,w sztuce i dla sztuki. Działania na przekór wszystkim, systemom politycznym, szczęściom i nieszczęściom osobistym, zdaniu innych, tak najgorszym, jak i najlepszym”.

”Krótka historia czyszczenia dywanów” to bardzo oryginalna w formie książka/album utrzymana w duchu undergroundowym – doskonale wpisuje się w działalność Paczkowskiego i Sowiaka. To także doskonały dokument tamtych trudnych czasów, gdy sztuka była dla większości towarem trzeciej lub czwartej potrzeby. A jednak pojawiali się ludzie, którzy poprzez sztukę kontestowali tamte czasy. I bynajmniej bez popadania w martyrologię bądź antykomunistyczną propagandę. Chodziło o ”czystą sztukę”. Takich niezależnych i równie zwariowanych pomysłów było wiele (np. teatry domowe) – choć pewnie Czyściciele Dywanów byli jednymi z najoryginalniejszych.

Adam Paczkowski od 2004 roku mieszka w Szwecji, w Sztokholmie. Jego pracami zainteresował się nieżyjący już Piotr Cegielski organizując mu pierwszą indywidualną wystawę w swojej galerii ”Mitteleuropa”. O Paczkowskim mówił entuzjastycznie – bo historia czyścicieli dywanów jest nie tylko oryginalna ale i pełna humoru. A książka opracowana przez Macieja Cholewińskiego jest świadectwem, że kultura i sztuka obroni się w każdej sytuacji. (tn)

 

”Krótka historia czyszczenia dywanów”. Opr. Maciej Cholewiński, Wydawnictwo Własne Art Inspiration Analyse Adam Paczkowski. Sweden 2018 s.192 Sztuk 50 kolejno numerowanych.

Lämna ett svar